{"book":"adl0964","page":374,"text":"(٢٥٧)\n\nحسب الامر اشرف اعلی\n«حکم عالی شد آنکه عالیجاه رفیعجایگاه میرزائی خان نایب الحکومه غلجائی بنو جهات\nخاطر عالی امیدوار بوده بداند که درین وقت عالیجاه رفیع جایگا مقرب الخاقان علم خان\nدرانی وکیل الدوله سرکار اشرف بعرض اعلی رسانید که موازی یکقطعه باغ در دکو ملکی\nدارد که درجمع افغانی میباشد و گاهی مالیه نداده است چنانچه حسب الامر اعلی هم در دست\nدارد و حال از او مطالبه مینمایند لهذا بنا بحصول اطلاع بر مضمون تعلیقه رفیعه عالی\nآنعالیجاه در خصوص مالیه یکقطعه باغ عالیجاه عارض از قراریکه حسب الامر اعلی در دست\nدارد معمول داشته مالیه از او مطالبه ننمایند درین باب تاکید دانند در عهده شناسند تحریر\nفی شهر جمادی الاول سنه ١٢١٥».\n\nچو فضل ایزد براعلف مجیدی یار است\nوزیر اعظم شاه زمان وفادار است\n\nمواجب پرستاری\nعنوان فوق اصطلاح عجیبی است و چون مطالعه در همچه موارد قابل غور و تعمق است\nبدون پرداخت در گزشتن از چنین فقرات را ضرر تاریخ می شماریم :\n\nهر عصر و زمان ایجابات خاص دارد و بطوریکه اعصار متقدمین فاقد وسایل\nزندگانی امروزی بشر بود در برابر قلت اسباب افکار سنجیده رهبران مملکت شرائط\nزندگی را بز مردم عصر بر حسب اقتضاء وقت میتوانستند مساعد سازند.\n\nمثلا در عصر امپراطوری درانی در هنگامی که یکی از افسران و سپاهیان بزخم\nگلو له و شمشیر سختی متالم مخدر دید بتواز صقت وقت افواج اعزامی فرصت درنگ و توقف\nدر منازل مقصود نمیداشتند برحسب امر شهنشاه و یا امیر لشکر از بودجه تخصیصیه مصارف\nاردو کشی اشخاص مجروح و درد مند را بیکی از اشخاص روشناس قراء و بلاد عرض راه\nدر امر حفاظت و تداوی و پرستاری وی تاکید اکید میکردند و در بدل تمام مصارفی که\nعند الاقتضاء برای تداوی و تلافی وقت شخص پرستار احساس میگردید پول هنگفتی بشخص\nپرستار اعطا میکردند و چنین توصیه مینمودند که تا موقع عودت لشکر وصحت یابی\nمریض تمام تکالیف مریض را برذمت بگیرد . شخص پرستار اجیر در بدل وجه نقد که\nکه گرانتر از تمام زحمات و مصارف او بود هر گونه خدمت را تقدم میکرد و بهمین طرز شرائط خدمت و\nپرستاری مریض و مجرح را بسر می برد واگر احیانا به پول نقد لازم نمی شد شخصی را که بچنین\nخدمت تعهد میکرد او را از خدمت عسکری و بیگار معاف مینمودند و یا مالیات نقد او را\nبصیغه بخشش حکم صادر میکردند در همه حال بقناعت پرستار می پرداختند . از شواهد\nمطلب چنان است که در عهد سلطنت ثانی اعلیحضرت محمود شاه درانی در سال ١٢٢٦ ه ق\nوزیر فتح خان براه در سند و پاشد خیل در ولایت بنون برفت و آنجا با قوم در سمند بجنگ در آویخت .\nبعد از فتح در سمند ولایت مذکور بامر وزیر تاراج شد . افراد سپاه درانی که در اثناء\nحرب مجروح و دچار تکالیف شده بودند در بنون فرستاده و نسبت پرستاری و پرورش\nالی زمان صحت یابی با مرفتخ خان در بین خانهای ملکان بنون تقسیم و باشخاص رو شناس\nتفویض گردیدند ولی این رویه مخالف دوره های پیشتر بود زیرا سلاطین درانی از عهد احمد شاه\nتادوره زمانشاه در بدل این خدمت پول نقد زیاد بذل میکردند و این وقت شکل دیگر داشت .","chars":2549,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00374.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/374","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/374","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}