{"book":"adl0964","page":342,"text":"(۲۲۸)\nاعتبار یافته است. دختر سردار رحمت الله خان زوجه اعلیحضرت شاه شجاع (۱) است. در تشکیل کابینه زمانشاه از نظر الفاظ تصادف عجیب موجود است و نهایت معلومات تاریخی در کار دارد مثلا حافظ شیر محمد خان مختار الدوله (اشرف الوزراء) اگر آن شخص را بحیث نخست وزیر صدر اعظم بدانیم لفظ وزارت اعظم در معنی از هم تفاوت ندارد اما حقیقت چنان است درا واخر سال ۱۲۱۴ هـ ق که سردار حمت الله خان برتبه وزارت اعظم امتیاز یافت سردار شیر محمد خان متعنا را الدوله بقرار تشکیل کابینه جدید زمانشاه بعهده وزارت عسکر (سپه سالار قواء نظامی کشور) اختصاص یافت. سردار رحمت الله خان عهده وزارت خارجه و داخله را بر ذمت داشت. تاریخ قتل سردار رحمت الله خان بحساب جمل از کلمه (غریب) وجمله (افزار رحمت ارته) بر می آید (۱) و عبارت (سوز و بجنت رفت) نیز ماده تاریخ وفات است. یکی از تعمیرات سلطنتی بالاحصار کابل در عهد زمانشاه نیز در اثر توجه سردار رحمت الله خان اختمام یافته است. نگارنده دیگر سجع های مهر او را که در اوقات حیات رسمی بنام خود نقر کرده باشد ملاحظه ننموده ام تنها مهر زمان وزارت اعظم او را که در سال ۱۲۱۳ هـ ق نقر فرموده است این سجع خوانده میشود.\nچو فضل ایزد و لطف محمدی یار است\nوزیر اعظم شاه زمان وفادار است\nاز جمله فرمانهای اعلیحضرت زمانشاه که بعنوان او نبشته شده است تا این سالها يك ورق بدست اولادۀ او موجود بود و قرار اظهار محمد حسین خان (کامران) ولد سردار عظیم الله خان فعلا نزد یکی از نویسندگان می باشد.\n(۱) اعلیحضرت شاه شجاع الملك در ذکر وقایع سال ۱۲۵۸ هـ ق بقلم خود می نویسد محمد عثمان خان نظام الدوله که ترقی ظاهر و نفع خود طرف صاحبان را گرفته پادشاه همجاه دست کشید ناچار آتش فتنه و فساد باند شد الحق اگر ملاحظه اش اصلاح کار طرفین می بود مردم رعیت و سپاه سر بفساد و عناد بر نمی داشتند. پیرش وفا د ار خان وزیر اگر خوانین درانی را در عهد سلطنت بندگان شاه زمان خوار و بیوفا نمیکرد و سران آنطایفه را به کشتن نمیداد چرا سلطنت شاه زمان خراب میشد حاکمی را که بغتتا چنین منصب بزرگ و دولت سترگ بی پرسش برسد چنین خواهد کرد.\nاز عبارات فوق موضوع باثبات میر سدزیرا اگر خاندان سردار رحمت الله خان به تحقیق بی کفایت نمی بودند برادر اعلیحضرت زمانشاه که شبها و روزها با برادر خود همفکر و همصحبت بود هرگز چنین وانمود نمی کرد اما اگر از اعلیحضرت شاه شجاع در مورد خاندان رحمت الله خان اعتماد کامل نبود چرا خودش به نواب محمد عثمان خان والد رحمت الله خان لقب نظام الدوله ووقع و اعتبار کامل داد مگر وقتی این ذهنیت را آشکار کرد که خودش نیز ازان خاندان ضرر دید و این عبارت را بنگاه العصبیت می نویسد.","chars":2255,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00342.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/342","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/342","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}