{"book":"adl0964","page":334,"text":"(۲۳۲)\n\nهمایون را مطیع ساخته بسوی قندهار باخود آوردو بالاخر بآوردن شهزاده بسوی کابل ناکام وصداقت مختار الدوله ظاهر شد که یگانه طرفدار سلطنت ز ما نشاه است (۱).\nبعد از سفر پشاور در اواخر سال ۱۲۰۸ اعليحضرت زمانشاه بغرض دفع شهز اده همایون و فرونشاندن شورش و اختلال خانگی بازماندگان نصیر خان بلوچ چون مختار الدوله با خاندان ایشان معرفت درینه داشت از قندهار با لشکر عازم بلوچستان شد و حین وصول محمود خان پسر نصیر خان را بمقام پدرش بحکومت محل آنجا برقرار ساخته واورا بغرض ادای احترام در کابل حضور اعلیحضرت زمانشاه آورد و پس از شرفیابی حضور و الطاف شاهانه امر رخصت محمود خان را بطرف وطنش حاصل کرد . با آنکه وزراء اعلیحضرت زمانشاه غالبا در اسفار شهریار مبرور همرکاب شاه میبودند ولی در سال ۱۲۱۱ هق که اعلیحضرت شاهنشاه عازم هندوستان شده مختار الدوله در راس بیست هزار لشکر قرار گرفت و از گذرگاه اتك در گذشته از راه حسن ابدال و راولپندی ورهتاس بساحل دریای جیلم برسید پس از عبور دریای جیلم وجناب از طریق گجرات واله و ایمن آباد از قرب لاهور در گذشت و اولین قواء زمانشاهی که در سال ۱۲۱۱ هـ ق وارد لاهور شد همان بیست هزار لشکری بود که بفرماندهی مختار الدوله تعیین شده بود مختار الدوله کلید قلعه لاهور را از دست میا نشاه چرا غ صاحب که اهل هنود و او سیر ده بودند تسلیم گرفت و حسب الامر زمانشاه در شهر لاهور جشن سلطانی بر پا کرد و چون اعلیحضرت زمانشاه بقصد سرزنش شاهزاده محمود از لاهور بکابل و ازینجا به قندهار و بالاخره بهرات مراجعت کرد. مختار الدوله نیز همراه ذات شهنشاه بود چنانچه بعد از فرار شهزاده محمود از هرات مختار الدوله بتعاقبش فرستاده شد اما بدون آنکه شهزاده محمود مفرور را بدست آرد واپس به شهر هرات برگشت .\nدر ماه محرم سال ۱۲۱۲ هق که آقا محمد خان قاجار ایرانی بقتل رسید اعلیحضرت زما نشاه درانی در سال اقامت بشهر هرات موقع را مغتنم شمرده مختارالدوله را امر فرمود که نادر میرزا و عباس میرزا پسر و نوا د ه شاهر خشاه را که ایــشان از بیم آقا محمد قاجار از مشهد گریخته بحضور اعلیحضرت ما پناه آورده اند با خود برداشته در مشهد مقدس برده بمسند ایالت شان متمکن دارد . مختار الدوله هر دو تن شهزادگان افشاری را که اخلاص کیش و تابع سلاطین بافر و تمکین درانی بودند حسب الامر شهنشاه افغان رسانیده بر سریر حکمرانی آنجا متمکن ساخت و خود مراجعت کرد .\nمختار الد وله تا انقراض سلطنت زمانشاه [۱۲۰۷] د ر کابینه عصر شهنشاه موصوف سرافراز و بر قرار بود و چون اعلیحضرت شهریار زمان اورا پس از عرصه ۲۲ سال گوشه نشینی به رتبۀ وزارت سرافرازی بخشیده بود و بر وی آن حقوق نسبی خاند انش را با فر اد ذکور وانات بخشیده بود و سردار عبدالحمید خان و گل محمد خان و حاجی میر احمد خان و سرد ار\n\n[۱] مفصل احوال رفتن بلوچستان و آوردن شهزاده همایون و فریب کاری اشخاص دیگر در قسمت واقعات عصر زما نشاه درین کتاب نگارش یافته است اینجا چون سوانح مختار الدوله در نظر است از توضیحات بیشتر خودداری می کنیم .","chars":2547,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00334.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/334","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/334","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}