{"book":"adl0964","page":327,"text":"(۲۲۷)\n\nدر دارالسلطنه کابل از گذر دیوان بیگی منزل نشیمن خود بلحاظی که در نزدیکی بالا حصار واقع است\nبر خاسته در محل بینی بادام میدان که از جایگر های او بود چند وقت اقامت جست و چون\nاوقات اخیر عمر او بود بتاریخ (۲۷) جمادی الثانی سال ۱٢٤۲ هـ ق بعمر هشتاد و پنج سالگی\nازین جهان در گذشت جنازه مرحوم بر حسب وصیت خودش بر پشت پیل حمل شده در غزنین در جوار\nزیارت خواجه ابو بکر بلغاری قدس سره در پهلوی قبر پدرش سردار عبد الله خان وکیل الدوله مدفون شد.\n\nالقاب مذکور در پیشانی فرمانها ومکاتیب معلوم میشود. دروقت عهدة ایشیک اقا سی با شی\nسجع مهرش این بود:\nبعالم از عنایات الهی علم شد خادم تیمورشاهی\nو این بیت اصلا از قضا خاتم سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه تقلبد وتحریف شده است مثلا:\nعلم شد از عنایات الهی بعالم دولت تیمورشاهی\n\nدر وقت عهدة وکیل الدوله سجع مهرش این بود:\nبه تیمورشاه چو الطاف کریم است علم از خانه زادان قدیم است\n\nو سپس سجع مهر خود را باین بیت آراست:\nبحق سورۀ یاسین ورحمن علم شد در جهان از فضل سبحان\nدر وقت سلطنت اعلیحضرت محمود شاه سجع مهرش این بود :\nنشان طالع بیدار و بخت مسعود است که در جهان علم از دل غلام محمود است\nو این سجع نیز تقلید فص خاتم سلطنتی محمود شاه نقر شده است مثلا :\nچو بر گزیده سبحان و ظل معبود است فراز مسند شاهی مقام محمود است\n\nدر ارغستان قندهار در حصه جل ما کو درقریه اعل که مردم اتغبار (اپل) یاد می کنند بنام\nکاریز علم وقلعة علم طوریکه خودش نام گذاشته است تا حال مشهور است چنانچه بعض اولادۀ\nمحمد کلان خان امین الوجوهات و کریم خان پسران او تا حال هم در انجا اقامت دارند و کاریز آروغ نیز\nجزو خالصه او بود. پسر بزرگ و نامور او سردار محمد کلان خان عضد دربار و امین الوجوهات است.\n\nولد اکبر و نامور سردار محمد کلان خان سردار محمد عمر خان (عمر) مباشر مالیات و نائب سردار محمد\nافضل خان در وقت حکومت تخته پل بود و سپس عهدۀ نائب الحکومتی بلخ سر افراز شد و دوران\nحکومت او به عصر امیر کبیر دوست محمد خان و امیر محمد افضل خان وشیر علی خان سپری شده و سردار فقیر\nمحمد خان و لد سردار محمد عمر خان است چنانچه نواب بی نظیر سلطان زوجه ایشیک اقاسی شیر دل خان\nلوی ناب ما در سرور سلطان بیگم سراج الخواتین علیا حضرت مادر اعلیحضرت امان الله خان پادشاه\nمخلوع افغانستان دختر سردار محمد عمر خان عمر است .\nاین بیت سجع مهر مرحوم است :\nیافته از آتش دوزخ گذر از شرف نام محمد عمر","chars":2059,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00327.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/327","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/327","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}