{"book":"adl0964","page":323,"text":"(٢٢٥)\n\nدر همه حال وکیل الدوله اغلب بانتظام امور بلاد و محال بسر میبرد و در سال انقراض سلطنت\nزمانشاه در لاهور ورهتاس و راولپندی اقامت داشت و در مواقع اقامت او همدرین سال\n١٢١٧ ه ق در اوقات سلطنت اول اعلیحضرت محمود شاه در ایامی که شهزاده کامران وسر دار\nفتح خان بارکزائی از طرف دولت محمود شاهی علیه شهزاده شجاع الملک در پشاور اعزام\nشدند . ارکان سلطنت محمود شاهی نظر باختلالی که از هر طرف احساس میکردند از باعث\nاحتیاط و استقرار سلطنت میخواستند زودتر بمردان متنفذ ومقتدر در تماس باشند و بعنوان\nرجال پیامنامه های متواتره میفرستادند و از آنجمله است نامه مطول و با عبارت بسیار مطنطنی\nکه بعنوان وکیل الدوله در راولپندی بغرض امتناع شهزاده شجاع الملک از اقدامات او فرستاده اند\nو سیاست های زمانداران سلطنت اعلیحضرت محمود شاه درانی را باثبات میرساند، در وقت\nنزول اجلال اعلیحضرت زمانشاه معزول در دفعه اول بر اولپندی و رهتاس درین وقتی که از سلطنت\nمعزول شد و پس از عرصه یکنیم سال قید نظزان کابل برخاست برای انتظام دارائی شخصی خود\nو کسب شرف زیارات سرهند شریف سپس بآنجا قیام ورزید سردار عام خان وکیل الدوله رنجیت\nسنگ را از حسن عنایت زمانشاه و خود باو آورده او را در حضور زمانشاه معزول احضار فرمود .\nو شخصی که در ان حال در انتظام معاملات آنجا بعد از خلع سلطنت اول اعلیحضرت شاه شجاع\nالملک وساطت خوبی بعمل آورد همین مرد بود . در وقت سلطنت اول اعلیحضرت شاه شجاع\nالملک بلحاظیکه برادر سکه زمانشاه بود حسن موافقت کرد چنانچه فرمانی که در ماه اول\nسلطنت اول اعلیحضرت شاه شجاع الملک بنام برادر کهتر وکیل الدوله در کابل اصدار\nبخشیده است تمام تکالیف را از دوش سردار امیرخان رفع نموده است و در دفعه ثانی سلطنت\nاعلیحضرت محمود شاه نیز در امور سلطنت دخالت داشت اما چون وضع ضمیمضا د و افکار دیگر\nرونما شده بود از معاملات رسمی کنار گرفت و از ظهور بعض حرکات شخصیت های عاقبت\nاندیش بانزوایر دازی متوجه شدند اما باز هم بغرض عقب راندن حریفان در بعض جنگ ها اشتغال\nداشت چنانچه در صفحه (٤١) عروج بارکزائی ادوارد الایسس بپرس علیه وزیر فتح خان\nاز وی نام میبرد اما سهوی که بعمل آورده است اینکه :\nوکیل الدوله را بنام علم خان سیف الدوله یاد مینماید مگر سطور\n(١٤-١٥-١٦) صفحه (٤٧) کتاب عروج بارکزائی طبع کابل بافتخار وکیل الدوله می افزاید.\nدر اواخر که دانست اعلیحضرت محمود شاه بطرفداران حقیقی زمانشاه حسن نظر ندارد\nاز حواشی دربار کنار گرفت و در جواب يك پیام اعلیحضرت ممدوح که او میخواست در ارکان\nسلطنت خودش بار دیگرد عوت نماید و فرمان استقرار بخشد دوبیت حضرت حافظ را با چند\nسطری نگاشته بدست قاصد بدو باز فرستاد:\n\nبطهارت گذر ان منزل پیری و مکن خلعت شیب به تشریف شباب آلوده\nپاک و صافی شو و از چاه طبیعت بدر آی که صفائی ندهد آب تراب آلوده\n\nو قراریکه خودش در یادداشت های خویش می نویسد گوید:\n«بجواب پادشاه در دران محمود که از بخت نامحمود و طالع نا مسعودش»","chars":2497,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00323.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/323","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/323","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}