{"book":"adl0964","page":31,"text":"»ز«\n\nقسمت های عرفانی واجتماعی وخصوصاً سوانح وزراء ومعاصران بزرگ عصر زمانشاه که در این اثر بعضاً اختصار و یا اشارت و یا حذف شده اند همه آن اختصارات را در دفاتر دیگر خویش که راجع با دوار فرمانفرمائی اولاد سدوزئی از زمان ابدال تا انقراض سلطنت زمانشاه جمع آورده و در پیراية آثار دیگر خویش گنجانیده ایم تلافی خواهیم کرد.\n\nوتا زمانی که ضرورت کلی در اثناء نگارش عائد حال نگردید فقرات را با وصف اطلاعات کامل در رشته های مختلف برمزو اشارت در گزر دایده وحتی از درج بعض متونی که مخالف رای صاحبنظران است انصراف ور زیده وهم این موضوع را لفظاً واشارتاً بسیار دانانده وتکرار کرده ایم چیزی که بقدر رهنمونی اسناد و یادگارها روی کار آورده ایم از صفات بزرگواری شخصیت های نامی مملکت عزیز ما کمی از بسیار نمایندگی میکند اما اشارات همین نبشته های اندک که از اثر افکار یکنفر افغان تراوش میکند باز هم میتواند تاریخ افغان را بصحت تشکیل داده وموضوعات قابل دقت را حالی نماید مگر [ آنچه تاریخ است نمی توان و هم نباید آنرا تغییر داد زیرا معتبر ترین ملاحظه ارائه اسناد و مآخذ است و وظیفهٔ بشری مؤرخ بموازات وظیفهٔ ملی او ملاحظاتی را واجب میسازد که بشاید از ان فروگزاشت ] اما آثاری که در خارج مملکت بنام تاریخ افغانستان انطباع یافته و با درضمن فترات مملکت همجوار از امور افغانستان نام برده وقتی نویسندگان بر کار روائیها ونصب العین های رجال پرعظمت این مملکت برخورده اند از موضوعی که مقتضی داستان وسرمایه افتخارات این کشور را ببار می آرد بنفع غیر تمام کرده ومعطالعه ان ناواردی که برفقرات پرپیچ و تاب تاریخ سابقه ار نبند بنقائص آثار اجانب نمی توانند بزودی پی ببرند زیرا از مواقعی که نژاد افغان بدان فخر و مباهات دارند بیگانگان از فرط غضب با کی چشم پوشیده از روی اغراض بحقائق ملی وقومی ما اغماض کرده و نامهای رجال بزرگ مارا بمراتب کمتر از شاهنشاه ـ وکیل ووزیر متذکر میشوند و بدین منظور در همه اعصارو در همه دیار اگر کتابی بهر نام در تاریخ نبشته اند هیچ ممکن نیست که مؤرخ اول ازمذهب وقوم خود وثانیاً از خاک ووطن خود دفاع نکرده باشد و برای همین مقصود است که منافع ملی ومملکتی همواره از هر طرفی مد نظر اغیار بوده واخیرآ بطو رمستقل و نیم مستقل کتابی در لباس طبع آراسته انشار داده اند. وقتی انسان دقیق بکتب تواریخ منطبعهٔ مطابع اجانب بمرتبهٔ اخیر سروکار و یا در امور تاریخ پابندی در خود احساس میکند می بیند ومیداند که جز همین مفکورهٔ سیاسی ومدافعه ازحق ملی ایشان غایه و مقصود دیگر نبوده و بدسایس گوناگون مطالبی را بزیر هرعنوان اداء و مرام خود شانرا در پیش برده اند واگر احیانا از جنبهٔ سیاست واغراض بکلی مبری بوده از لحاظ عبارت وعدم اصطلاحات افغانی واعر از سلطنتی طایفه ما وعدم صحت سنوات نقائصی داشته در موارد صحیح قطعاً حسن رعایت بکار نبرده اند بناء آثار اجانب بعلاوة آنکه از اکثر خصوصیات قبیله ای ما ناآشنا و بکلی بیخبر و از سوانح مردان صاحب شمشیر وخاندانهای با عز ووقار مملکت ما معلومات واثق","chars":2554,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00031.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/31","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/31","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}