{"book":"adl0964","page":255,"text":"١٧٥\n\nشهزادۀ درانی وقتی در پشاور بدربار شاه مراد مواصلت کرد اثراتی بتهدید اعلیحضرت زمانشاه\nاز بخارا به اورگنج واز انجا بطهران برفت ، فتحلی شاه قاجار از شهزادۀ افغانستان رسم استقبال\nبجا آورده احتراماسرای میرزا محمد شفیع خان صدراعظم آنسو ات را که از منازل وسیع واز\nقصور مجلل آن کشور که گاه گاهی برای تمکن مهمانان دولت عثمانی تخلیه میشد اینوقت\nباعز از شهزادۀ درانی معین گردید و تا آنوقتی که اعلیحضرت زمانشاه بدارالمرز پشاور نزول\nاجلال داشت شهزاده سلطان محمود در منزل میرزا محمد شفیع خان صدراعظم در طهران بسر برد،\nدرخلال اوقات سالهای ١٢١٣-١٢١٤ هـ ق شهزاده درانی با فتحلی شاه قاجار در اسفار داخلی\nآن کشور بهر طرف از روی اعزاز همسفر میبود، خصوصاً در یورش فتحلی شاه بصوب نیشاپور\nاز همراهان بزرگت مدکور مقدم شهزاده سلطان محمود همراه بود چنانچه از وصول شاه قاجار\nو همراهی شهزاده درانی با متعارف جعفرخان بیات والی نیشاپور که از مدتی بامر اعلیحضرت\nزمانشاه بوساطت شهزاده قیصر والی هرات بحکومت آنجا سرافراز ويك تن از دولت خواهان\nزمانشاه بشمار میرفت صورت ماجرای به والی هرات بعرض رسانید و از اثر پیام و مخابرۀ او\nدربار سردار طره بازخان فوفلزائی بدانجا اعزام شد.\nچون خبر قتل سران درانی وغیره در اواخر سال ١٢١٣ هـ ق از قندهار انتشار یافت اولیاء\nامور کشورا بر آن که از مدتی در کمین اقدام علیه حکام افغانی پیشاپور و مشهد بودند بنام\nهمکاری شهزاده سلطان محمود مصمم شدند تا در تصرفات امیدشاه بابای درانی در نواحی\nنیشاپور پا گذارند و بشهرت شاهزاده درانی درین هنگامی که تحریکات نمايندگان ناپلیون\nوبريطانيا دران سرزمین اوضاع را متشنج ساخته بود بچندین حملات خود این وضع را ثابت کردند\nولی در هر بار بصورت ناکام مراجعت مینمودند. درین موقع که مردم درانی وغیره از سبب قتل چند تن\nدر قندهار از حکومت اعلیحضرت زمانشاه اظهار انزجار مینمودند در امور سیاسی شهنشاه\nزمان شکست رخ داد زیرا از يكطرف دولت ایران میکوشید تا در لباس همدستی با شهزاده\nسلطان محمود بتحريك نمايندگان غرب در صحنۀ عمل وارد شود و از دیگر طرف قبائل غلجائی\nدر قندهار و کابل از لحاظ اعدام سران خود به هیجان آمده بودند و در این اثناء که فتح خان\nبن سردار پاینده خان باوکرانی از سبب واقعۀ پدر خود ترک وطن کرده از خط سیر معین با (٨٥) نفر\nاکابر و روشناسان قوم بارکزائی وعلی زائی وغیره نزد شهزاده سلطان محمود در ایران پرسیدند\nدرین فرصت کشش و کوشش طرفین رونق گرفت و فتح خان و همراهان او که همگان از مقربین\nو ستمدیدگان بودند اوشان نیز شهزاده سلطان محمود را در بدست آوردن ایالت قندهار دلالت کردن\nگرفتند و ازین بندوبست از سهم اب درارکان سلطنت زمانشاه نوع تزلزل پیش کردند . زمانشاه\nغازی که در خلال ده سال سلطنت خود اطفای نائرۀ شورش سکھان پنجاب ولاهور واهالی کشمير\nو پشاور وسند و غيره نقاط و بلاد معمور و حاصل خیز را نسبت سرزنش متجاوزان غربی مملکت خویش\nمقدم میدانست باز هم باين تحریکات اعتنا نکرده از قندهار بکابل و از کابل به پشاور و از انجا\nپیوسته عازم هند و پنجاب شده گردن کشان آن ولارا سیاست میکرد.\nشهزاده سلطان محمود و فتح خان و شهزاده فیروز الدین و (٥٨) نفر دیگر که دست اجانب نیز با ایشان\nبود پس از خبر عزیمت شهنشاه زمان بصوب پنجاب موقع را غنیمت دانسته با استعجال","chars":2786,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00255.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/255","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/255","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}