{"book":"adl0964","page":246,"text":"(١٦٦)\n\nكاپيتان مالكم در سطور اول مكتوب پنجم خويش بعنوان رئيس كپمنى هند شرقى مى نويسد :\n«خوشوقتم كه با شوق و اطمينان خاطر اطلاع دهم زيرا شورش شديدى»\n«در نواحى (١) مملكت زمانشاه در اثنى روى داده و محتمل است »\n«شاهنشاه افغان مدتى مصروف مجادله براى تصاحب قلمرو خويش سعى بگمارد»\n«و نه بفكر حمله بخاك هند و ايران شاه ايران بطرف خراسان حركت كرده»\n«و اخبار واصله حاكى است برخى از رؤساى مهم آن ايالت به قشون مقدمة الجيش»\n«تسليم كرده اند و اين دليل بارزى است كه در دستگاه سلطنت افغانستان»\n«از بزرگانى كه هميشه روابط بسيار صميمانه با آن حكومت داشته»\n«و همواره چشم حمايت از زمانشاه داشته اند وضع بى نظمى ظاهر كرده اند (٢).»\n«ظواهر امر نشان ميدهد كه وضع حاضر از هر حيث مخالف ميل اعليحضرت زمانشاه درانى»\n«است چه اگر حكمران ايران بتواند فقط بر آن قسمت از خراسان كه فعلا در اختيار رؤساى»\n«تحت الحمايه زمانشاه است دست يابد اساس قدرت زمانشاه درانى را متزلزل خواهد ساخت يعنى اگر»\n«بتواند اوضاع قسمت شمالى هند را تا يك يا دو سال ديگر مختل نمايد و اين موضوع»\n«مورد بحث است و اقتضاء باين حقيقت مرا وادار ميكند كه اگر تغييرى غير منتظره اى روى ندهد»\n«آن قسمت از ماموريتم كه مربوط باين موضوع است مسكوت بگذارم .»\n\nدر متن مكتوب ششم (تاريخى ١٢ ژوئن (١٨٠٠)) بعنوان رئيس كپمنى هند شرقى نگاشته است :\n«در ١٦ ماه جارى مفتخر بعرض نامه اى بجناب عالى شدم اكنون بايد اطلاع دهم كه شاه قاجار\nنامه اى بتاريخ (٣) ماه جارى از سبزاوار نوشته كه او آنرا براى مطالعه اينجا ب (مالكم) فرستاده\n«است . نامه شاه قاجار از موفقيت هاى در خاك خراسان مختصر حكايت ميكند و تمام رؤساى آن»\n«نواحى (طبس نيشاپور بجزء امير اعظم وى افغانستان) مجبورا تسليم شده و به قشون او ملحق شده اند»\n«در نامه بزيرا سليمان مشهد و مشركان چناوائى كه چندين مرتبه التماس كرده ولى بواسطۀ»\n«اقدامات سال گذشته ملتمس اورد شده شاه قاجار تصميم دارد كه فورى بطرف مشهد حركت كند (٣).»\n\n(١) نواحى مراد از خاك مشهد و نيشاپور و طبس است .\n(٢) مقصد از داستانى است كه به شاهرخ شاه افشار تعلق دارد چنانكه در فصل هاى گذشته\nاين مبحث تاريخ تكرار شده است .\n(٣) از اقوال سرجان مالكم بسيار معلوم كرديم كه در ضمن اطلاعات رئيس كمپنى\nرا بموفقيت هاى سفارت خويش و پيشرفت هاى خلل انگيز قاجارى ها بسيار فريب ميداد\nچنانچه گذارش پيش آمد آقا محمد شاه و فتحعلى شاه قاجار بخاك افغانستان مشهد\nو نيشاپور در فصل هاى واقعات عصر زمانشاه از پيش رقم شده آمد وهكذا مفاد انگليس\nو ايران كه هر دو جانب دار يكديگر اند حكام مشهد و نيشاپور واهمه جا مستقل مينويسد\nدر حال كه حكام آن ولايات در عام تحت الحمايت اين مملكت بودند و گاه گاه مورد حملات\nمزدانۀ قاجاريان قرار ميگرفتند .","chars":2345,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00246.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/246","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/246","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}