{"book":"adl0964","page":237,"text":"«شرط معاهده سرجان مالکم سفیر بریطانیا با حکومت ایران این بود:»\n«هرگاه پادشاه درانی بالای هندوستان ارادهٔ حمله کند شاه ایران»\n«ضرور در مملکت افغانستان با هر یک لشکر بزرگ حمله برد و آنگروه»\n«را منهزم سازد و تا وقتی که پادشاه افغان را بکلی بصلح راضی نکند»\n«نگزارد و حکمران ایران دولت افغانستان را باین اقرار حاضر بسازد»\n«و متعهد شود که تا پادشاه افغان بگیرد من بعد برخلاف دولت»\n«انگلیس اقدامی نخواهم کرد (۱)»\nمادهٔ اول ومادهٔ هشتم صورت معاهدهٔ دولت ایران بادولت انگلیس که به مداخلهٔ\nدولت افغانستان اشارت کامل دارد عیناً پرداخته میشود:\n«مادهٔ اول: اولیای دولت علیهٔ ایران بر خود لازم داشتند که از تاریخ»\n«این عهد فیروز هر شرط وعهدی بهر یک از فرنگ که با دولت بهیهٔ انگیلزیه»\n«در حالت نزاع ودشمنی باشند بسته اند باطل وساقط دانند لشکر سائر طوائف»\n«فرنگیان را از حدود متعلقه بخاك ایران راه عبور بطرف هندوستان و سمت بندر»\n«هند ندهند واحدی ازین طوائف که قصد هند وستان و دشمنی با دولت بهیهٔ»\n«انگیلزیه داشته باشند نگزارند که داخل مملکت ایران شود و اگر طوائف مزبوره»\n«خواهند که از راه خوارزم یا تا تارستان و بخارا وسمرقند وغیره عبور مملکت»\n«هند نمایند شاه ایران حتی المقدور پادشاهان و والیان واعیان آنمملکت هارا مانع شوند»\n«و از راه دادن طوائف مزبوره باز دارند خواه از راه تهدید وتخویف وخواه از راه رفق ومدارا»\n«فصل هشتم: هرگاه طائفهٔ افغان را با دولت بهیهٔ انگلیس نزاع و جدالی»\n«باشد اولیای دولت ایران ازین طرف لشکر تعیین کرده بقسمی که مصلحت»\n«دولتین باشد بدولت بهیهٔ انگلیس امداد واعانت نمایند و وجه اخراجات»\n«آنرا از دولت بهیهٔ انگلیس بگیرند از قرار یکه اولیای دولتین»\n«قطع وفصل نمایند.»\nقاضی عطاءالله مینویسد [۲] : «اعلیحضرت زمانشاه درانی ده بار برای استفاده و با رادهٔ»\n«قایم کردن اساس سلطنت افغانستان بطرف هندوستان روان شد مگر در هر بار از دست»\n«بغاوت های شهزاده محمود و پسرش کامران مجبور شد تا از عزم خود برگردد و بعض»\n«محارباتی که در خاک افغانستان رونما میشد محض از انرا تحریک انگلیسان بود و برای»\n«اینکه زمانشاه عزم حمله به هندستان ننماید آتش فادوخانه جنگی را در بین خود»\n«مسلمانها در خاک افغانستان می افروخت و از آن سبب قوم افغان در مقصد خود که تسخیر»\n«تمامیت هند بود ناکام ودشمن از حملهٔ آنها ایمن می بود.»\n(۱) صفحه (۹) تاریخ سرجان مالکم - ترجمه میرزا اسمعیل حیرت ایرانی و هکذا صفحهٔ\n(۱۵۷) دپښتنو تاریخ اثر قاضی عطاءالله خان سابق وزیر زراعت سرحد.\n(۲) صفحه ۱۵۰ کتاب دپښتنو تاریخ مستند بر مدارک انگلیسی.","chars":2200,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00237.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/237","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/237","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}