{"book":"adl0964","page":230,"text":"(١٥٢)\n\nدر متن قراردادی که ناپلیون و فتحعلی شاه قاجار بتاریخ (٢٥) صفر سال ١٢٢٢ هـ ق مطابق سال ١٨٠٧ع در[فین کین شتاین] بامضاء رسيده است این قرار داد مصادف بآوان سلطنت اول اعلیحضرت شاه شجاع الملك درانی است و در ماده نهم و دهم قرارداد آنها بتائید قراردادهای عصر سلطنت زمانشاه غازی بطور واضح عزم ناپلیون را آنچه در عصر زمانشاه از یطرف فسخ شده بود تکرار میکنند (١).\nو چون ماده نهم و دهم قرارداد بمرام این فصل مطابق است عيناً نگاشته میشود :\n«مادۀ نهم :«در هر جنگی که انگلیس و روسیه بر ضد ایران و فرانسه متحدشوند »\n«فرانسه و ایران هم به همین وضع بر ضد دو دولت اتحاد خواهند کرد و همین »\n«که آنطرفی از معاهدتین که مورد تهدید یا حمله واقع شد رسماً »\n«مراتب را باطلاع دیگری رساند. متحداً بر ضد مشترك به جنگ قیام خواهند نمود»\n«از آن پس در باب هر نوع روابط سیاسی و تجارتی بر طبق مقررات مادۀ قبل»\n«رفتار خواهد شد »\n«مادۀ دهم : «پادشاه ایران تمام نفوذ خود را بکار خواهد برد تا افاغنه»\n«و سکنه دیگر قندهار را با قشون خود بر ضد انگلیس متحد سازد پس از انکه»\n\n(١) مطابق قرار داد سال ١٢٢٢ هـ ق که بین ناپلیون و فتحعلی شاه قاجار بامضاء رسیده است در خلال همین سال در متن قرارداد اعلیحضرت شاه شجاع الملك با سفراء انگلیس در سال ١٢٢٢ هـ ق چند سطری با مضمون متن مطابق نگاشته شده و بر اصل مطالب سیاسی آنروز و اقدامات ناپلیون از راه افغانستان دلالت کرده است و ما نظر بروابط خارجی و سیاست شاه درانی و استخبارات صحیح او که بالمقابل با آن مشکلات سیاسی برای دفع قواء متجاوز قرار دادی بعمل آورده است بدین مختصر حواشی می پردازیم :\n«از انجا که به سبب ظهور تحریرات عنوان موافقت و مرافقت از طرف قوم»\n«فرانسیس بسرکار پادشاه ایران بارادۀ یورش آوری در ممالك سر کار عظمت»\n«مدار پادشاه در دران (اعلیحضرت شاه شجاع الملك) و بعد از ان در ممالك سر کار دولت»\n«مدار انگریز بهادر متعلقه کشور هند عالیجاه رفیع جایگاه مستر ایلفنستون بجهة این معنی»\n«که باتفاق و استصواب کارگزاران حضور اعلیحضرت پادشاه بارگاه کابل»\n«اعلیحضرت شاه شجاع الملك . . . . . . . . . . . . . . »\nمنظور از پرداخت سطور فوق چنان است که شاه درانی نظر بعواقب ناگوار میخواست علیه قواء ناپلیون و قاجاری ها برای دفع حملات آنها از قواء بالمثل کار بگیرد تا افغانستان معرض هجوم لشکر ایران و فرانسوی واقع نشود و در آوان سلطنت اول خویش باین قرار داد سعی ورزیده است و چون شاهد مدعا در میان است صورت مقابله از مطالعۀ متن بروشن ترین وجه معلوم و مکشوف گردید که باعث قرار داد شاه شجاع الملك با دولت انگلیس از چه لحاظ بوده ولی همین عبارات در متون قراردادهای درماندهان هر چهار مملکت ثبت است و از روی تحقیق سنوات و تمثیل حرکات سیاسی باهم توافق لفظی و معنوی دارند .","chars":2363,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00230.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/230","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/230","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}