{"book":"adl0964","page":206,"text":"(۱۳۰)\nبر عملی اقدام نمائیم مانعی در پیش نخواهد بود ولی کسانیکه در این مورد بفریب اعضاء جمعیت بیشتر تقویت میکرد چند نفر مردم فارسی بودند .\nاما اعلیحضرت زمانشاه که سلطنت او فاقد اشخاص وقائع نگار و مبصر سیاسی و مامورین استخباریه نبود خصوصاً درین دوران هرج و مرج که کوشش استعمار از دو جانب شرق و غرب مملکت در تزايد بود مامورین استخبارات و پولیسی وقتاپوچی و کشیکچی و داروغه اخبار بسیار در تلاش و تجسس بودند تا مصادر اختلال را در هر گوشه و کنار مراقبت نمایند.\nاز سران عشائر که قبلاً نام بردیم بغرض مساعد نمودن زمینه پیشرفت و کامیابی شهزاده سلطان محمود و خلع زمانشاه و قتل وزیر او (۱) بند و بستی بعمل آمد مرکز تجمع و تعهد ایشان حجره میان غلام محمد فقیر هندوستانی بود که در دربار قندهار از مدتی سکونت اختیار کرده و درمیان طبقات شهرت بزرگواری برخود حاصل کرده بود (۲) و تمام سرداران مذکبر برای خلع زمانشاه از سلطنت و قتل وزیر او رحمت الله خان معتمدالدوله همدر انجا سازش کردند . بانی مبانی این سازش بقول مؤرخان سودا و یا بنده خان محمد زائی بارکزائی بودو بهمدستی محمد عظیم خان الکوز ائی و دوازده تن دیگر در هجره میان غلام محمد فقیر به بهانه دعاهد در انجا رفت و برای اینکه احدی باسرار ایشان مشتبه نگردد چنان طرح حیله ریختند که با دلائل گوناگون توانستند فقیر مذکور را با خود همراز و همدست نمایند و در اوقات اجتماع در حجره را بسته بعد از مباحثه زیاد برای طرح حکومت جدید چنین فیصله بعمل آوردند :\n(۱) زمانشاه و وزیر او وفادارخان خیلی ها مانع حرکات بیگانگان بودند و روح اجنبی را بقدری زشت می پنداشتند که قطعاً به پیش آمد نمایندگان اجانب وقع نمیگذاشتند و ازین باعث هردو تن از مدتی مورد توجه نمایندگان کمپنی هند شرقی و سائر دول مستعمره جو واقع شده بودند.\n(۲) شخصیت فقیر مذکور تا هنوز نزد بعض تاریخ نویسان مجهول است و دانسته نشده اند که فقیر مجهول الهویت و مهاجر از کجا و چگونه در قندهار اقامت و چطور در ا قطار رجال مدعاطنت آمیزش پیدا کرده و بکدام سبب مورد اعتماد واقع شده است ولی از پنکه پس از اصدار حکم اعدام چند تن شخصیت های معروف رو بفرار نهاد و وزیر رحمت الله خان او را از راه بدست آورده بقتل رسانید عاری از کیفیت نیست که طبعاً از جائی و با ایما و اشارتی وارد قندهار شده است . و از انجا که دیگران فقیر مذکور را با دلائل زیاد بخود راغب و باین عمل مشترك قرار داده اند آیا احتیاج چه بوده و محل تجمع چگونه هجره او در نظر بوده ولی قطعاً شخص فقیر دخیل این معامله بوده و بلکه محرك دیگران خود او شده است اما باز هم تا اندازه ای مجهول و مرموز است.","chars":2222,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00206.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/206","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/206","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}