{"book":"adl0964","page":194,"text":"«۱۲۰»\nاستحکام بخشیدند و از طرف دیگر طرق مواصلات معاونتهائی را که در میان ریاست های\nاسلامی وسط ایشیا و جنوب ستلج واقع بود منقطع کردند (۱)».\n«در سال ۱۷۹۹ ع از مسووزمانشاه درانی برای رنجیت سنگ جوان بیست ساله اعطای\nحکومت لاهور و خطاب را جاهی بزرگترین موفقیت دست داد، بالاخاصه بهنگی از موفقیت\nبزرگ اورشک برده آماده پیکار گردید در سال ۱۸۰۰ ع بر خلاف رنجیت سنگ جماعت\nدیگر سکهان قدعلم کردند و در میان ایشان سردار جساسنگ (رام گرهیا) وصاحب سنگ\nو گلاب سنگ بهنگی که از رجال بانام و نیرومند آنطایفه بودند طوری قرار دادند\nکه پایۀ رنجیت سنگ دست نشانده شاه درانی را از بین بردارند اما رنجیت سنگ\nشخصی بود که آنها نتوانند بآسانی از بین بردارند.»\n«رنجیت سنگ در وقت عزیمت به بهسین آنقدر قشون زیاد فراهم کرد که تاب مقابله\nو مقاومت بر یکنفر حریف خود از سکهان باقی نگذاشت و چون غار چشم او بهنگی ها بودند\nدر سال ۱۸۰۲ ع رنجیت سنگ در حصۀ وسطی امرتسر توپ مشهور احمدشاه غازی را که\n(زمزمه) نامیده میشد و در سال ١٧٦٤ ع چرت سنگ از لاهور در زمان اختلال بغنیمت برده بود\nدر خواست کرد ، بهنگی از تسلیم آن ابا ورزید و همین ابا ورزیدن او بود که رنجیت سنگ\nبا لای قلعۀ امرتسر حمله بر دو بهنگی ها اثر انجافرار کرده به (رام گرهیا) پناه بردند (۲).»\nمقصد آنکه رنجیت سنگ با آنکه سن او همدران سال بیش از بیست نبود ولی این نرال جوان\nسکهان از نظر اطاعت کامل بسلطنت درانی ورضادت در میان سکهان انتخاب بس معقولی\nبود که از طرف زمانشاه غازی بعمل آمد اما خدمات حربی رنجیت سنگ و استحکام بخشی او\nدر حدود دریای ستلج نه چنان بود که تاریخ نویس انگلیس یا فخار سکهان دروقت\nعروج خود نام کرده است زیرا رنجیت سنگ بعین نقشه سیاسی زما نشاه رفتار میکرد\nو حدودی را که زمانشاه قابل استحکام میدانست بعین پلان سیاسی و حربی شهنشاه درانی\nعقب گردن میخواست و مسایلی که رنجیت سنگ را در اواخر از راه صحیح منحرف ساخت\nواقعات داخلی و کیفیات دیگری بود که از دو جانب دست استعمار داخل فعالیت شده و رنجیت سنگ\nرا از راه اطاعت باین دولت منحرف قرار داد و پیش از ظهور وقائع بتمام امور تابع اوامر\nاین مملکت بود و اینکه منشی کنهیالال بعد از مراجعت زمانشاه از ولایت پنجاب اقدامات\nرنجیت سنگ را در فرصت نزدیک بطور خود سر رقم کرده است عاری از حقیقت استدلیل الو بعد\nاز انقراض سلطنت اول شاه شجاع الملک درانی بحرکات خود سرانه اقدام ورزید تا وقت\nانقراض سلطنت اول شاه شجاع الملک محض بحیث یکنفر والی دست نشانده حکومت\nزمانشاهی در ایالت خویش با حسن اطاعت می پرداخت و بهمین وجه که مذکور در نظر شهنشاه\nدرانی نسبت سائر سکهان طرف اعتماد پنداشته شد سائر متنفذین سکان که پیش از تقرر\nرنجیت سنگ بدانخطه شهرت داشتند ازین لقب و یا را جاهی اورشک برده بنای رقابت گزاشتند\n(۱) صفحات (٢٢٦-٢٢٧) کتاب هندی مملکت برطانیه ـ تصنیف سر الفرد لائل بی. سی ـ\nترجمۀ مولوی سید عبدالسلام بزبان اردو مطبع دار الطباعة جامعه عثمانیه حیدر آباد دکن.\n(۲) صفحات تاریخ پنجاب اثر منشی کنهیالال ـ مطبعۀ مطبعۀ مصطفائی لاهور ۱۸۷۷ ع","chars":2590,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00194.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/194","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/194","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}