{"book":"adl0964","page":152,"text":"(۸۲)\nشهنشاه درانی بر طبق نقشه ای که برای سوقیات او تعین داشته بود از گشتر گاه اتك در گذشته از راه حسن ابدال و راولپندی ورهتاس مراحل و منازل طی کرده ساحل دریای جیلم را فرود گاه لشکر خود قرار داد . اعلیحضرت زمانشاه غازی نیز با عساکر شاهنشاهی از عقب قشون بیست هزاری (مقدمة الجیش) که بفرماندهی مختارالدوله بسوی ایمن آباد حرکت کرده از قرب لاهور گذشته در شاه دره فرود آمد(۱) مردم سکهان که خبر آمد آمد افواج اعلیحضرت شهنشاه زمان را در نواحی لاهور استماع کردند سرداران آن گروه از ورود عساکر شاهنشاهی درانی حال خود را در تباهی دیده سرای کالی والکای میان دوآبهٔ جیلم و چناب و راوی را از وجود خودها خالی کرده از هیبت افواج درانی راه فرار بر داشته در علاقه مانجه که بسمت جنوب شهر امرتسر و درمیان دوآبه بیام وستلج واقع است آنجا پناه برده در لنگی جنگل بصورت متوهمانه جا گزیدند و بقول منشی کنهیالال (نخواستند که همراه افواج شاهی مقابله کرده جانهای خودرا تلف کنند در هنگام نزول اجلال اعلیحضرت زمان شاه غازی در پنجاب تخمین کرده بودند که بعد از مراجعت شاه درانی از جنگل ها برون خواهیم شد) حافظ شیر محمد خان فوفلزائی مختارالدوله آنگاه که از نهر راوی در گذشته نزدیکی لاهور را فرود گاه عساکر درانی قرار داد لهنا سنگ که خود را در زمان بغی و شر و گروه سکهان حاکم لاهور می شناخت دیگر تاب مقاومت در نیاورده کلید قلعه (دارالخلافة) لاهور را بجناب میان شاه چراغ صاحب سلطان پوری سپرده خود راه فرار اختیار کردحینکه اعلیحضرت زمان شاه غازی از عقب افواج مظفر از آب جیلم در گذشت شهرها و قصبات ایالت پنجاب را از دست تباه کاری و ویرانی سکهان مانند ویرانه ها مشاهده کرد زیرا مردم اهل هنود از راه بغی و فساد بویرانی ولایات دست بيا زراعت و غارت در از میداشتند و مردمان اسلام ولایت پنجاب بعضا که از نهب و غارت و تاراج سکهان تا آندم محفوظ مانده بودند باین تصور غلط برخود می اندیشیدندومی گفتند که مردم سکهان مارا بجهت مال می کشند و افغانها به نیت ثواب از این سبب خانه های خودرارها گذاشته رفته بودند و این شهرت و اتهام غلط اعلیحضرت زمان شاه غازی را بسیار متأثر ساخت زیرا اسلامی کسالها از دست سکهان زحمات و مشقات دیده اند و از ورود لشکر درانی از دست جورآنطایفه که دشمنان اسلام اند بر اعلیحضرت ممدوح از این پر و پاگند نهایت تأسف دست داد. و با آن هم اعلیحضرت زمانشاه درانی پادشاه عادل در حالیکه ملک پنجاب را سال بسال از دست مردمان سرکش و فتنه جوی آنجا يك جنگل وبحالت ویران مشاهده کر دنهایت متاثر ومتاسف شد وچون منزل به منزل به لاهور رسید سه نفر حاکم نام نهاد لاهور را که بيك حصهٔ شهر هر سه تن مسکن داشتند از بیم شاهنشاه زمان گریز کردند واعیلحضرت زمانشاه بتاریخ غره ماه رجب المرجب حال ١٢١١ هـ ق با طنطنه خسروانه بشهر لاهور نزول اجلال فرمود. در حال ورود و تمکن بر مسند شاهنشاهی سردار شیر محمد خان اشرف الوزراء\n(۱) شاه دره نام محلی است که بفاصله چهار میلی جانب غربی شهر واقع است و از بین شاه دره ولاهور نهر راوی میگذرد. درآن اوقات که وسایل سفر بری بطور امروز وجود نداشت دراردوکشی های سلاطین درانی یکی از موانع بزرگ بشمار میرفت زیرا از امتناع نهر راوی وچناب وجیلم خسارات زیادی در امور سفربری درانی بعمل می آمد.","chars":2760,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00152.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/152","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/152","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}