{"book":"adl0964","page":138,"text":"وقوف بزرگ حاصل کرد ولی تاسال ۱۲۱۷ ه ق آخرین سال سلطنت خویش با انتقام\nگرفتن از مجتهد مشهد راضی نشد ]\nگدا محمد خان نظریات سیاسی اعلیحضرت زمانشاه درانی را آنچه باو هدایت داده\nشده بود بسران سیاسی حکومت قاجار دانا ند وشاه قاجار برطبق مضمون گدا محمد خان\nکه با او خاطر نشان کرده بود نظر بر عایت خاطر زمانشاه و ان ا فغانستا نحسن\nوضع در پیش آورده از خیالا تی که در مورد ولایات مشهد ونیشا پور در سر داشت\nمنصرف شده والی سال ۱۲۱۱ ه ق - که سال فوت او و مصادف بسال پنجم سلطنت\nاعلیحضرت زما نشاه است دیگراد عائی نکرد\nفصل بیستم\nدستگیر شدن شهزاده همایون درانی\nدر حین سفر پنجاب\n۱۲۱۰ ه ق\nدر خلال احوال سفر پنجاب وطوریکه در آغاز فصل واقعات سیاسی زمانشاه از مخالفت شهزاده\nهمایون و فرار کردن او حرف زدیم در سال ۱۲۱۰ ه ق وقتی که اعلیحضرت زمانشاه در انی عازم\nپنجاب شددرهنگام نزول اجلال شهنشاه دررهتاس ازحرکت شهزاده همایون اطلاع رسید\nوحقایق گزارش آن ایام چنان است از روزی که ازحضور اعلیحضرت زمانشاه درانی امر حرکت\nبا فران اردو بصوب پنجاب شرف نفاذیافت شهزاده همایون بعدازفرار قندهاروبلوچستان\nبسیار وقت در نواحی قریب ملتانولاهور سرمی برد وازجائیکه قبلا مسکن گزیده بود بنا\nبر خوفیکه از سبب کردار گذشته بخاطر داشت درهیچ نقطه محل آرام نمی یافت . در ینوقت سفر\nیری زمانشاه باشهراده سلطان احمد پیرروم خویش (۱) وصدسوارهمراهان خود راه فرار\nدر پیش گرفت و در ریگستا ن لیه که بفاصله | ۴۰ | میل از ملتان جانب دیره اسمعیل خان و در\nبین آب جیلم وسند واقع است برسید . شهزاده همایون اراده داشت بهروسیله ای که بتواندخودرا\nبه کشمیر بر ساند بهمین منظور برای رفع خستگی بنایبر و همراها نخویش\nدرسایه درختی میگذرانید .\nنواب محمدخان ولد بازخان درانی حاکم اعلی لیه که ازحضوراعلیحضرت زمانشاه بدا لعهده سرافراز\nشده وباسائرفدائیان اعلیحضرت زمانشاه غازی که ازجانب شهنشاه موصوف قبلا بعنوان هر يك\nاز حکام ومتنفذان ارقام سلطانی بمنظوردستگیر کردن شهزاده همایون فرستا دشده بود\n(۱)فرزنداکبرشهزاده همایون شهزاده ابوالقاسم ومذکو ر با ا علیحضرت شاه شجاع\nالملك همسال بود .","chars":1804,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00138.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/138","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/138","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}