{"book":"adl0963","page":55,"text":"در مجاری قوانین خلقی راه می یافت و هر چند حکمای مسیحادم که به کثرت ممارست کیفیات معالجات شان حاوی بودند جزئیات امراض را و به صنعت معالجت قانون شفای شان محو می نمود من جمیع علل و امراض را خواستند که در علاج آنحضرت کوشش نمایند هیچگونه دست به ایشان نداد و به رأی صائب و رویت ثاقب دریافت که یوسف مصر جان که در چاه مرض گرفتار شده بیکذاشتن طناب ادویه در دلو صحت نخواهد افتاد بنابران دل بر وقوع حادثه و سوانح صانحه نصب تقدیر نهاد و همواره زبان معجز بیان بذکر آیة يفعل الله ما یشاء ويحكم ما یرید می گشاد بعد از آن که حادثۀ آنحضرت منجر به مرض موت گشت و درخت عمرش از ثمر صحت در گذشت به مقتضى ليقضى الله امراً كان مفعولاً در محکمه قضاء لکل اجل کتاب به شاهد عدل يمحوالله ما يشا سجل عمر آن حضرت مختوم شده بود به تاریخ بیست و یکم شهر ذی الحجة الحرام سنه ۱۲۷۹ سیزده روز بعد از فتح هرات زبان حقایش بیان را به موجب حدیث خجسته تصدیق من كان آخر کلامه لا اله الا الله دخل الجنه به ذکر کلمۀ توحید گویا گردانید و روح مطهر را به داعی یا ايتها النفس المطمئنة ارجعی الی ربک راضية مرضية سپرده ازین خاکدان غرور به جنت سرای بهجت و سرور رسانید و از محن آباد فانی به نعیم جاودانی و ریاض رضوان رحلت پذیرفت و به حظائر قدس بهشتی الفت و انس گرفت انا لله وانا اليه راجعون\n\nمثنوی\nدریغ آن شهنشاه ملك يقين که تائید ازو یافتی شرع و دین\nدریغ آن سکندر در و جم نشان که بودی سلیمان عالی مکان\nدریغ آن عمر عدل صدیق خوی که بودیش ذکر خدا گفتگوی\n\nو چون تاریخ فوتش جملته مصراع «سید الهی به انقضا گشته» رقم پذیر آید فغان نفیر و تنفیر امیر و وزیر صغیر و کبیر برنا و پیر گوشوار فلك مستدیر گشت و آواز فریاد فزاری و ناله و بیقراری از اوج سپهر زنگاری گذشت . حضرت اعلی به فراق والد شريف خويش نيك دلتنگ گردید . ارکان دولت و اعیان حضرت اکابر و اشراف با جمیع اعیان و علماء و سادات برای تجهیز و تکفین جمع شده به طریق سنت سنيه افضل الرسل عليه الصلوة والسلام به جای آورده به اتفاق تمام عساکر نماز ادا نمودند و نعش مبارك غفران مآب خاقان کامیاب را حسب الوصیت در مزار فائزا لانوار خواجه بزرگوار خواجه عبدالله انصار زیر قدم او به خاك سپردند .\n\nمثنوی\nگر از قدر بر آسمان تاخت برد به زیر زمین عاقبت رخت برد\nشنیدم که میگفت ناکه کسی مکن تکیه بر دور گیتی بسی\nکه بی ما بسی بر فرازد کلاه فروزنده خورشید و تابنده ماه\n\n(٤٠)","chars":2047,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00055.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}