{"book":"adl0963","page":33,"text":"بیت :\nنازل ترین منازل قدر تو بخت باشد عالی ترین معالی خصم تو دار باد\nوراست قلم صادق رقم را که وجه معیشت آن در شریعت مقرر است به شغل شریف مشرف\nگرداند و ظالم بیرحم را که به نوک خامه خونخوار نشتر کردار خون جگر چکانند و شراب\nعیش خویش همان را داند دست او را قلم نفرماید بلکه انامل او را قلم فرماید .\n\nمثنوی :\n\nدوان چون زشه عامل بی زن است فغان نی ز نشتر ز نشتر زن است\nچو سگ در رمه گشت بی غاله گیر شبان گوبه سگ زن نه بر گرگ تیر\nچو خونریز خلق از تباهان بود و بیعت برسیر پادشاهان بود\nشمی کو بزرگ است کاوش بزرگ بهر پایه باشد شمارش بزرگ\nبهر چارشد کار و هنجار او جهانی شود تا بع کار او\nپس آن به که فرمان ده از چید خویش کند خال خود ز پور عهد خویش\nزقانون به بد شود اهل دهر که آئین شاه است دستور شهر\nچو او خود کشد گاودشمن بسی ز بیداد دشمن چه نالد کسی\nاگر باغبان تیشه دارد چو برق از ان باغبان تا به سر زن چه فرق\nملك به که باشد به بازو نیاز زبر دست سوزد فرو دست ساز\nملك را زمرزی که دانا بود بکو بر دعاء رعایا بود\nچو هر جاه رسد راحت از سوی او همه خلق گردد دعا گوی او\nچوزین گونه ها یافت در سینه جای برو تاج شاهی بود زیر پای\n\nو از حال غرباء بی توشه و فقراء هر گوشه که از سوز گرسنگی گرده گرم را قرص خور\nپندارند ونان دو هفته را کلچه بدر شمارند وازغایت خام طمعی به شب از خرمن ماه دانه\nامید چشم دارند و در روز از آتش جوع جان سوز به امید قرص خود زپور آسادهان باز\nتا شب نهارند غافل نباید بود و در کلبه های تاریک ایشان چراغ عنایتی و متاع رعایتی روشن\nومعين باید فرمود و در تشیید قواعد مملکت و تمهید معاضد سلطنت چنان هوشیار و بیدار\nباشد که حال فتنه و آفت را در خواب نه بیند و در حد وجهد خدام فلك احتشام چنان اهتمام\nنماید که منصوبه بازان آسمان اگر نرد دغابازند بساط شب و روز ایشان را چون مهره های\nعاج و آبنوس به چابك دستی بر چینند وطوائف متجنده و لشکریان را که حامی حرم دولت\nوحافظان حوزة ملك وملت اند مناسب مراتب ایشان رعایت واجب شمرد و با ایشان خوش\nسخنی و گشاده روئی و شیوۀ مردمی و دلجوئی سپرد .\n\nبیت :\n\nملك خصم را می کند زودزیر چولشکر دل آسوده باشند و سیر\nبهای سر خویشتن می خورد نه انصاف باشد که سختی برد\nچو دارند مال از سپاهی دریغ دریغ آیدش دست بردن به تیغ\n\n(۲۲)","chars":1935,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00033.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/33","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/33","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}