{"book":"adl0963","page":32,"text":"مثنوی :\nزهی برزگ خدائی که ساخت انسان را به آن شرف که مکرم المی است پنداری\nو ذهن آئینه در دماغ تنگ نهاد وسیع عرصه تراز آسمان زنگاری\nبه خیروان دل و دستی نهاد کز تمییز کمند هفت سما را بکار ها یاری\nبه شکرانه این عطیه کبری و موهبت عظمی که خورشید وجود با جود ما را در نوروز\nجهانبانی و نوبهار کامرانی کرامت فرمود برما ارض عین بلکه عین فرض است که اول مردم\nدیده را به تضرع و نیاز برخاک درگاه پادشاه بنده نواز نهیم و چشم بصیرت و دیده دهانش را\nبه آن کحل الجواهر روشنی و جلاء دهیم تا به نظر اعتبار و انصاف در اطراف امور عـالـم\nملاحظه و طواف نمایم و در هر ولایت که آثار سیل دفن و در هر مملکت که اطوار خلل ملحوظ\nگردد ازالت آن بر خود لازم بلکه واجب شماریم بنا برین معنی درین ولا رای گیتی آرا که\nمؤید به تائیدات آسمانی و مؤکد به عنایت یزدانی است چنان اقتضاء فرمود وخاطر همایون\nما که مالك رقاب ربع مسکون است برین مزوم جزم نمود که فرزند دولتمد نور دیده عـالـم\nوعالمیان شهرادۂ جهان سردار شیر علی خان که سلك نسبت ما را از و نظام جاوید و فلك دولت\nما را از فروغ طلعت او طلوع ماه وخورشید خواهد بود بتازگی منظر و نظر کیمیا اثر گردانیدیم\nو پایه قدر و مرتبه اورا از اوج جوزا و ذروه ثریا گذرانیدیم و به خطاب ولیعهدی ویرا\nسرافراز فرموده از اقران و امثال خود ممتاز و مختار نمودیم چه دلائل شهریاری از جبین مبین\nاو مشاهده می تواند نمود و مخایل کامگاری از فروغ طاقت عالم افروز او معاینه می توان دید\nو از راه استدلال کمال جهانداری او با استقلال می توان دریافت که عنقریب شعشعه آفتاب\nدولت او بر اطراف بحروبر واكناف هفت کشور خواهد تاخت بنابران مملکت محروسه عالی\nاساس درانی کرباس را مع توابع ها و قصعت ارجائیها بجانب جناب او تفویض نمودیم و تمام مهام\nسر انجام مصالح خواص و عوام بتوابد یوان آن قرة العین رجوع فرمودیم اگرچه چشم بصیرت\nاو را عليه عين الله انوار الهی و آثار اسرار نامتناهی یاغایتی انجلا داده است که به سرمه\nخط صبا، موعظه وكحل بجواهر حرف نصیحت احتیاج نمانده ماباا ین غایت شفقت و مهر خواستم\nتا چراغ از راه خورشید ضیاء خود که ارباب اشعه هما يهدى الله لنوره من يشاء افروخته\nاست پیشوای عزایم او سازیم و را یت فتح آيت او را يا قبة سمك وقبة فلك الافلاك برافرازيم\nتا در روشنائی انوار آن ناهمواریهای عرصه جهان به بینایی تمام ملاحظه فرماید ومغاك های\nآن را به اهتمام واجتهاد از دیده های بدبین اهل عناد انباشته نماید پس مناسب و واجـب\nچنان می نماید که بارگاه دولت وجاه را با او تاد ارشاد عقل راهما د امـداد\nعدل شاهی مستحكم نهد تا عامه رعایا را كه ودائع حضـرت حق ( ج ) انـد\nدر پناه سایه بان معدلت او آسودگی تمام روی دهد و طنطنه کوس عدالت را آوازه بحدی\nبلند گردد که از غلغله آن نوشین روان از خواب ابد الابد نشاط و انبساط برخیزد وزلزله\nعنف ظلم را چنان به تحت الثری رساند که تا عهد ضحاك توقف نه نموده به پای بس گریزد\nو در سراسر سوی مملکت از دو الف انصاف اقلام معدلت افراشته از دو سین سیاست شرسر گردن\nکشان را بپا دراندازد.\n\n(۲۱)","chars":2584,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00032.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/32","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/32","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}