{"book":"adl0963","page":205,"text":"واقتضای مقام ماه تا ماهی را باعطای خلعت نوروزی مفتخر و مباهی نموده از بام و در\nچرخ اخضر گرفته تا بوم و بر خاك اغبر در پیرایه معصفر زر گرفت و مآثر قوا اب عنصری\nرا جان تازه بتن درآمده سرتاسر ساحت کوه و آمون بل صفه روی زمین و زمان نبض\nمشحون گشت به پشت گرمی اعتدال هوای باغ و راغ پوستین قاقم برف از بر و دوش\nبر آورده پرنیان چینی ریحان و پرند خطایی لاله نعمان در بر كردند و دشت و صحرا جامه\nگردانده کر ته عنابى گل وحلة گلقامی لاله پوشید حضرت سکندر مرتبت را که خیام\nدولت ابد مدتش باوتاد ثبات محكم و قوانین عدالت و نصفت در دواوین حکام و عمال ایشان\nمدغم باد نیز عرق غیرت و همت و تقاضای مروت بنابر رأفت جبات وحسن طویت در جوش\nآمده خواست تا عالم خراب که از تطاول ظالم پیشگان صورت عين المنقوش گرفته\nاز سر نوآباد و بنیاد ساخته یادگاری که دستور العمل آن بندگان باشد از خود\nواگذارد و لهذا فرامين قضا آئين باسم نواب و عمال ممالک محروسه اجری فرمود که\nتا برداشتن محصولات عشر و خراج و اقسام صدقات وزكات طريقه اخذ و جر از رعا يا\nموقوف داشته کسی دیگری را مزاحم نشوند و بر موسم رسیدن محصولات رعایا از دست\nخود مال ما وجب را تسلیم تحصیلدار نموده رسید گرفته باشد و هر چه تنخواه خورده\nاز سپاه و اهل وظائف بر خزينه عامره برات کنند و تاکید اکید دادند که از رسم ناشایسته\nحکام سابق که قبل ازین ایام نوروز به سه ماه سوم حصه مال ماوجب را از سال آینده\nاز رعايا طلب مینمود و سپاه را بررعايا برات داده انواع اذیت میرساند احتراز نمایند\nو دیگر چون سپاه از پیاده نظام و خاصه دار و جزائر جی وسوار رساله ملکی و توپ خانه\nدر شهرها سكونت داشتند و انواع اذیت از جوار سپاهی برعیت میرسید خواست تا سپاه را\nاز رعیت جدا فرماید و نیز غرباء واهل حرفت که از خزینه عامره محروم اند بنحوی\nفیض رساند که سبب جمعیت ورفاهیت ایشان گردد لهذا معمار همت با سعادتش طرح\nشهری برسرتیۀ بی بی مهرو که بطرف شمال شهر کابل واقع است انداخت و آن تپه ایست\nبس منبع و معماران چالاك دست را بران گماشت که هفت زرع سر آنرا تراشید .\nبرکناره ها اندازند و چاه عمیق دران کنده به آب رسانند چون مرتبه صورت\n(قاعا صفصفا لاترى فيها عوجا ولاامتا) گیرد طرح عمارت شاهی که شبه قصور جنان\nتواند بود بعمل آرند وزیر تپه بازار ها ومحلات بطور چهاونی سازند و از زبان حق\nترجمان این مینو به « شیر آباد » موسوم کردید از رافت ظل الهی غربای بی وسیله\nواهل حرف بیچاره را وجه معاش از خزینه عامره بر سر دست آمده که هرروز بقدر\nهزار نفر دران کارکرده رزق شبانه روزی بدست میارند دیگر اینکه دوازده نفر از\nمعتمدان دولت خداداد بفحوای و شاور هم في الامر برای بند و بست امورات امارت\nاز سياه و رعايا مقرر فرمود که در جایی نشسته بفکر صايب ومشورت خير عباد وبلاد\nمعروض رای انور نموده کلمه حق را باعلان رسانند الغرض هر گاه جمیع محامد این\nبر گزیدۀ احدیت ومختار صمدیت شمرده شود دفاتر از احتمال آن عاجز گردد زهی\nبنا زم این عطوفت و مرحمت آسمانی جل شأنه و تقدس را که درباره طایفه علیه افاغنه\n(١٨٦)","chars":2567,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00205.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/205","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/205","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}