{"book":"adl0963","page":155,"text":"سپاه منصور از تعب سفر عنيه و مشقت طی مراحل كوفته اند احب آن\nاست که شاهزاده تهمتن ثانی وصبر را کار فرموده وتعجیل در امر جدال نفرمایند چون\nمقرون بصدق بود عرض او عجز قبول یافت و بر کنار دریا فرود آمده لشکر گاه ساخت و بجهت حفاظت\nلشکر و نگهبانی عسکر که لازمه حزم و طریقه رزم است به تعبیر سنگر حکم قضا امضاء شرف\nصدور یافت سردار محمد عزیز خان که عاقل مکتب و كودك مکتب بود نه وانی که بان کنار\nدرها کشد و تفکری نه بان علاج و نماید و نگوشی که سخن دیگری اصغا شود نه راه گریز\nو نه جای ستيز ماند و پنجروز که در تلاقی فریقین و تقارب اشیان منقضی می گشت کارش از\nبی علوفه کی تباهی و احوالش از بی آذوقه گی بجزابی رسید چرا نیدن کشت زار رعا یا که\nعادت جبلی او بود وجه تلف اسپان خود ساخت خلاصه که کارش رو بسختی آورده\nعرصه فراخ جنگاه و میدان وسیع عسکر بر جان عسکر بان بسان گور بخیل و چشم حاسد\nتنگی نمود و شاهزاده ممالک پیشه چون از جسرات نهضت فرما شد.\nسپاه را حکم محکم فرمود که اگر راهی از سوار و پیاده و پلتنی تا سپاهی\nخسی و پر کاهی از مال رعایا بگیرد جان شیرین خود را در خطر شمرد\nو صادق القولی که قرین صفر ناظم ملازم رکاب ظفر ماب بود مسود اوراق را حکایت\nفرمود که چون در منزل مناول آن راه فرود آمدیم شاهزاده فرخ سیر بجهة امتحان اسپ\nخود را از جلو گرفته در کشت زار کسی در آمد و اسپ بچرا مشغول گشت صاحب زراعت آمده\nگفت ای مرد نادان مگر از حکم شاه زاده معمائت نشان نی و ارقى و با از جان شیرین\nسیر گشته شاهزاده فرمود که برو ای دهقان رئيس احمقان شاهزاده کینت و حکمش چیست\nدهقان ساده لوح از نیرنگ زمانه بی خبر بود بقبض سر کرده متوجه زد و کوب شد چند\nكفوح محکم بر اسپ شاهزاده انداخت شاهزاده مضمون\n\nبیت\nچو كردی با کفوح انداز پیکار سر خود را بستاد ای شكشتی\n\nاسپ خود را از کشت زار کشیده روانه اردوی کیهانیوی شد دهقان ناظوره مراد را در\nآغوش دیده عقب او شتافت تادرگاه فلك اشتباه رسیدند دهقان از ظلم عسف چرای فریاد\nفریاد برداشت احدی از ملازمان رکاب معلی بپرسش احوالش پرداخته فرمود که آنکس\nرا خواهی شناخت دهقان گفت بلی جوانی فرخ سما و فرخنده لقا از وجشم جران ندیده\nمفرم مذکور دهقان را از دست گرفته بدرون بار گاه در آورد چون چشمش بر آفتاب\nروی مبارک برافتاد خفاش مانند خیره گشت و دانست که علف چران برای امتحان خود\nمسند نشین اقتدار است و از شرمندگی نزدیک بود که آب گردد شاهزاده نیکو شیم بشکرانه\nتوفیق الهی سر بسجود نهاده نیاز باطنی و خضوع ظاهری را بدرگاه بی نیاز مستغنی از\nانبار پیشکش فرمود و دهقان را در کنار عاطفت کشیده بصد روپیه ویرا نواخته رخصت\nفرمود ع این تفاوت راه از کجاست تا بکجا . الغرض يوم يكشنبه بتاریخ پنجم شهر\nذي الحجة الحرام سنه ١٢٨٥ يك هزار و دو صد و هشتاد و پنج علی الصباح که یعقوب مهر انور\n\n(١٣٦)","chars":2370,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00155.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/155","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/155","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}