{"book":"adl0963","page":145,"text":"یافتند سردار محمد اعظم خان براس العین مشاهده نمود که باوجود سردار عبدالرحمن\nخان در کابل ابواب عیش و سرور و در های استقلال حکومت و انواع غرور بر روی\nاو مفتوح نخواهد شد بنابر آن تسویلات و تلبیسات را پیش نهاد نموده وی را بر قاقت\nشیر بیشه و غاء جنگ غضنفر عرصه رزم ننگ سردار محمد اسماعیل خان در عین ریزش\nبرف که از کثرت تموج نفس از سینه نادمن نارسیده منجمد میگردید و آنکه از دیده\nبرون نه شده در حدقه منعقد میشد با سه پلٹن وهشت عرابه توپ و سه هزار سوار مقرر\nترکستان فرمود وی نیز در آن زمستان متوجه ترکستان گردید مدت بسیار در\nآن تیه ادبار سرگردان و پریشان روز گار مانده اثر بازگیر و مواشی او از شدت\nسردی و کثرت برف وقلت علوفه سقط گردید بعد از صعوبت بسیار و محنت بیشمار وارد\nترکستان شد ، ملك را چنان برهم یافت که هر قصبه بلکه هر قریه مقاتله عليحده\nمیخواست بندا چار چند مقدمه را با مردم ازبك پی در پی نمود اولاً برملك بسان كودك\nتیر جلوی بکار برد ثانیاً در آقچه مشغول مقاتله و سرگرم محار به گردید ثالثا برمیمنه\nتعدد سه هزار سپاه را بقتل داده خایب وخاسر برگردید و تخته پول رفته آرام گرفت\nو سردار محمد اعظم خان چون شهر کابل را از اغیار خالی دیده ناقوس حکومت را\nبدون منازع در آغوش یافت مضمون حدیث خجسته تحدث حب الدنيا راس كل خطية\nرا در طاق نسیان میگذاشته محبت خانی و عشق دختر فات دنیا غرور ایر آن آورد که\nفرق حل وحرمت را از میان برداشته هر چند محرم در نزد ش محترم نبود ابواب ظلم\nو جور را بر روی ساکنان چنان مفتوح ساخت که شصت لك روپه از وجه جریمه از ایشان\nبشکنجه و یانه بحصول رسانید و سه سال محصول را از رعایا و برايا باز یافت نمود جان\nعزیز مستوفی عبدالرزاق همدرین ایام از کثرت شکنجه عازم سفر آخرت شد و اموالش ضبط\nنمود سبحان الله چشم بصیرت درینجا کشودنی است هر کس که با ازراء مستقیم عبودیت حضرت اعلیٰ\nبر طرف نهاد درادنی مدت بدون آنکه دست سیاست شهریار منصور بخون او آلایه بر\nسرافتاد اگر تفصیلش نویسم بتطویل انجامید خلاصه آنکه بهر فضیحتی و نکبتی که دنیا\nودرهم بحصول برسید دقیقه مهمل وفرو نمیگذاشت .\nو هم در این ایام رفتن سردار عبدالرحمن خان بصوب ترکستان برای پسران خود محمد سرورخان\nکه حاکم قندهار ومحمد عزیزخان که دلخواه پدر وسپه سالار بود نوشت که چون شهر یار\nغیور عازم هرات شد هر آینه تدارک یورش قندهار خواهد فرمود ،\nکه از انطرف دمی غافل نباشید خاصه برای محمد عزیزخان نوشت که همرای دو پلٹن و صد سوار رساله\nوهشت عرابه توپ و پنجصد سوار قندهاری برای تنبیه قوم غلزائی متوجه زمین داور شود مخلص\nاین باعث آنکه سه ماه قبل ازین قوم غلزائی موسی قلعه بغی ورزیده سر فتنه و شورش\nبرداشته بودند و بسبب غایت ظلم که از نایب سلطان خان افشار که از طرف سردار محمد اعظم خان\nحاکم آنجا بود برایشان میرفت عازم قتل مومی الیه شده برای جواب دهی بد ادا الجزا\nفرستاده بودند و اموال او را بتاراج برده خود را از شر او رهانیدند بنابر آن فریب عقیدۀ خانواده\nاز مردم مذکور کوچیده به تیوره که موضع حاکم نشین غوراست رفته از آنجا عازم هرات شدند و در\n(١٢٦)","chars":2601,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0963/00145.jpg","first_page":1,"last_page":209,"title":"Gulshan-i amārat گلشن امارت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0963/145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0963/canvas/145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0963/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0963_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}