{"book":"adl0959","page":465,"text":"(194)\n\nاز عدالت پر ساخت چنانچه اول نشان عدالت آنکه در ابتدای تخت نشستن چند ساله\nباقیات مالیات ملک که مبلغ های خطیر و خزینه های موفور می‌شد وافزون از شمار بود\nدر نزد فقراء چند ساله باقی مانده و حصول نمی‌شد آن همه مبلغ های کلی را بفقرای ولایت\nبخشیدند و معاف کردند بزرگان حضور و مستوفیان دفتر ومقیران دربار که شریک\nدولت خواه و نمک خوار بودند طریقه طریقه عرضه داشت نمودند که این باقیات ملك\nدولت عظیم و گرفتن آن از فقراء ضرور و موجب وفور خزینه هاست پادشاه سخاوت پیشه\nاصلا بسخن خیر خواهان دولت و دولت خواهان پاد شاه عمل نکرده و منظور نفرمودند\nواز طریقه فقراء نوازی در آبادی ولایت و آسودگی رعیت کوشیدند و دیگر در بارهٔ\nفقراء بی دولت که از عهده کشت وزراعت برآمده نمی‌توانستند و از کار زراعت باز\nمانده بودند مبلغ های خطیر بطریق مساعده تقاوی کرم نمودند که باعث آبادی ولایت\nشود و تا مدت ده سال وجه تقاوی بفقرا باشد و تحویل خزانه ندارند اضافه بران از\nزراعت خود مالیات هم تا موعد مذکوره که ده سال باشد ندهند تا مامور شوند دیگر\nمحبوسانی که از زمان سابق در بندی خانه سال‌های سال محبوس بودند خط آزادی دادند\nو همه را آزاد فرمودند و دیگر مردمان افغانستان که فراری ولایت های خارجه بودند\nو چندین سال بغربت در ولایات بیگانه بزحمت می‌گذراندند و چارهٔ بازگشتن بولایت خود\nنداشتند جمله را امان دادند و خط آزادی بهر ولایت نوشته بدیوار ها نصب کردند\nوبعهد خداوند و قرآن مجید بهر شهر و دیار نوشته ثبت فرمودند و اجازهٔ آمدن بولایت\nشان دادند که بخاطر جمعی بخانه و ماوای خود آسوده باشند زیرا که فرمان امان\nپاد شاه امان است و بکسی با باکسی دخلی و غرضی نیست الا که گناه جدید بشرط گواه\nباز خواست کرده می شود و خصوص فراری هندوستان تعلق سردار محمد ایوب خان\nو فراری ترکستان تعلق سردار محمد اسحق خان که در زمان امیر جنت مکان سرکار\nامیر عبد الرحمن خان فرار شده بودند اصه آنها فرمان امان فرستادند افضل ازان\nمبلغ ها انعام و احسان و مخارج راه فقراء نوازی کردند و منزل و مکان شان\nکه ضبط پادشاهی بود همه را بصاحبانش رد نمودند و دیگر قانون نظام داری چنان قاعده\nگذاشتند که افسر وسپاه از جادهٔ خود یکذره تجاوز نمی‌دارند و بخدمت ماموری خود\nمامورند و بيك ديگر بقرار سابق که شب و روز بخرابی همدیگر می‌کوشیدند دخل و غرض\nدر این عصر نمی‌دارند هرگاه خیال بدی بخاطر گذرانند از عمل عزل می‌گردند و دیگر\nبمرتبه افسری نمیرسند اضافه بران سابق در بارهٔ فقراء زحمت میرساندند وظلم وستم\nمی‌کردند الحال قدرت ندارند گرگ و گو سفند گویا در یکجا برادروار چراء می‌دارند\nبلکه گرگ از گوسفند ترسان است و دیگر در خصوص فقراء از حضور دستو را لعمل\nداده شده است که حاکمان و عاملان از قرار دستورالعمل عمل بدارند و اضافه طلبی نکنند\nکه موجب بازخواست و سزاوار سرزنش است و فقراء نیز از قرار دستور العمل عمل دارند\nاز طنابانه وزکوة و غیره که امر پادشاه است بکارکنان سرکار بدون مضایقه برسانند\nوسند بگیرند که سند سند است و بدون سند پرسیده نمی‌شود افضل از جميع عدالت اینکه\nبندگان سرکار با وجود شوکت و عظمت که از فضل خداوند پادشاه قوی شوکت و شهریار\nعظیم الشان است و بسلطنت عظماء رسیده اندا ما سرشت شان گویا فرشته و طینت شان","chars":2733,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00465.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/465","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/465","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}