{"book":"adl0959","page":455,"text":"(١٨٤)\nبه دیگر ملحق شدند لکن تحریر کننده کتاب که یکی از آن ها بودم عرض میدارم\nکه همان فرصت را خداوند میداند که چگونه اسبابی بر پاشد و چه نحو حادثه پیش آمد\nکه به تحریر گنجایش نمیدارد گویا مردگان بر خواست و زنده ها را بکام خود\nنهنگ وار فرو بردند چنانچه بسیاری از لشکر ترکستان از افسر و سپاهی اسیر و دستگیر\nلشکر کابل گردیدند و برخی با دل مجروح و قلب شکسته فرار دشت ادبار شده\nسر را از پا فرق نمیکردند تا اینکه با هزار گیرو دار خود را در تاشقرغان رساندند\nو خورد و بزرگ قدری آسوده شدند ساعتی در تاشقرغان توقف کردند و بيك خیل را\nبهر طرف جولان دادند عاقبت فرار شدن را افضل دانسته شخص معتمدی را امر فرمودند\nکه در مزار شریف رفته مختصر عیال های معتبر را فوراً سوار کجاوه و اسب که موجود\nاست بار کرده بجانب دریای آمویه رهسپار شوید و بندگان ما هم تا حدود کورمزار\nرسیده در آنجا امیدوار برآوردن عیال ها میباشیم چون عیال ها سوار شده از شهر بدر\nشوند فوراً احوال بفرستید که آسوده خاطر شده بلا معطل بجانب دریا خواهیم رفت\nچنانچه عیال ها نزدیک بصبح از مزار شریف برآمدند و عازم دریا شدند و بحضور سرکار\nترکستان اطلاع دادند لکن تا همان وقت بندگان سیما بوار در طپیدن بودند و هر ساعت\nآدم فرستاد تحقیق میفرمودند و امر به تعجیل میکردند بعد از آنی که از بر آمدن عیال ها\nآسوده خاطر شدند خود را بمزار شریف نزدیک نکرده از حدود الایجان بجانب\nدروازه سیاه گرد روانه شدند و راه دریا پیش گرفته ترك سلطنت کردند و زندگی را\nغنیمت شمردند تا اینکه در قشلاق سیاه گرد که چهار فرسخ از مزار شریف دور است\nرسیدند و ساعتی توقف نمودند در آن حین عیال ها هم رسیده از حضور بندگان والا گذشتند\nو خاطر خطیر والا را بکلی جمع کردند بعد خود سرکار ترکستان بخاطر جمعی تمام از سیاه گرد\nسوار شده بجانب دریا مرحله پیما شدند نزدیک بشام لب دریای آمویه که پشکه سر می نامند رسیده\nفرود آمدند و ساعتی توقف فرمودند ثانی از دریا گذشتند پنج روز دیگر در صالح آباد\nلب دریاء معطل شدند تا جمیع مردم فراری از عیال و اطفال و بزرگ و کوچک و شاه\nو گداء از دریا گذشتند لکن پروردگار عالم می دانست که با مردم فراری چه میگذشت\nبا وجودی که بندگان سرکار سردار سلطان احمد خان پسر سردار سلطان عزیز خان\nمرحومی را مقرر فرموده بودند که متوجه مردم باشند و نگذارند که یکی به دیگری\nدعوا کند و یا زحمت رساند زیرا که صحرای محشر برپا بود و غوغای قیامت ظاهر چنانچه\nدولت های عظیمی از زن و مرد تلف شد و بخاطر نداشتند و بتلاش جان خود گرفتار\nبودند که زودتر از دریا گذرند و نیم جانی بسلامت برند خصوص که دو شخص دیوسیرت از\nجانب پادشاه بخارا مامور بودند که از مردم فراری گرفته از کیسه میگذراندند\nلکن با وجودی دیو سیرتی در بغض و کینه افزون تر و در عداوت افضل تر و در پل گرفتن\nشعت طبع که یکی ازین دو پلید دیوزاد میرزا نظام مزاری که سالها برتبه منشی باشی\nاز زمان نایب محمد علم خان ترمان غلام حیدر وردک که حاکم ترکستان بودند\nاین شخص صاحب عرض وشعك پروردهٔ افغان بود چنانچه مردم فراری را کماحقه میشناخت","chars":2585,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00455.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/455","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/455","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}