{"book":"adl0959","page":437,"text":"(١٦٩)\nهستند پادشاه قوی شوکت طلب حضور میدارند محرر کتاب تسلی دادم و گفتم که\nاین سخن محض خلاف است و بلکه پادشاه از کمال خداجوئی و رعیت پروری شخص\nخداجوی و فقرا را دوست میدارند و نوازش میفرمایند و مبالغها خدائی میدهند .\nقصه کوتاه با وجود تسلی دادن و دلیل و برهان گفتن همچنان ترسان و لرزان دیدم لاکن\nمردم ترکستان وجود سردار عالی تبار را چون اکسیر عظیم غنیمت شمرده در فرمانبرداری\nشان سر را قدم می ساختند و از حضورشان خورسند بودند و با انصاف و با مروت میدانستند\nو زیست و زنده گی ترکستان را بخود و خود را به ترکستان دیدن غنیمت شمرده بحکومت\nبنده گان عالی خیلی خورسند و مسرور بودند اما در باب کابل و حضور شهریار بنده گان اقدس\nچنان اسباب خوف درمیان بود که هرگاه نعوذ بالله شخصی را به شوخی میگفتند که شما را\nبنده گان سرکار امیرعبدالرحمن خان خلدالله ملکه در کابل طلب فرمود فوراً لرزه در بدن\nمذکور افتاده گویا خود را آمادهٔ مرگ میدانست و مرگ را ترجیح بزنده گی میکرد\nو هرگاه بزعم مانع از رفتن میسر میشد مبلغ های کلی صرف جان خود می نمود و خود را\nاز رفتن کابل باز میداشت چنانچه یکنفر بشوخی مبلغی داد و دیگر یکنفر افسر بزرگ\nاثر شنیدن رفتن کابل دست از حیات شسته ممات را اختیار کرد .\nمختصر کلام هر گاه ازین فقره که در مدت هشت سال بسه صفحه جات\nترکستان رویداده و گذارش یافته و بظهور رسیده دفترها را از گذارش آن مملو سازم\nو جزواً جزواً بنویسم و در قید تحریر درآورم عمر طویل و خاطر جمع و اسباب معیشت و فرحت\nو خوشی میخواهد که همه اماده و تیار باشد تا به تندرستی تن به کونجکتابخانه نشسته\nاز همه غمها آسوده شب و روز بهمین فقره کوشیده تا شاید به فضل خداوند انجام پذیرد\nمن محرر کتاب هذا که سراسر گرفتار دق و دق بوده بهزار اشتغال روزگار گرفتار\nدر مان کهن سالی و جلای وطن و منت غربت گرفتار و پریشان روزگار و بار عیال داری\nو کیسه تهی چگونه و چه نحو از عهدهٔ این کار بزرگ که گذارشات پادشاهان زبردست\nو صاحب سلطنت افغانستان باشد برآمده میتوانم لاکن از هر خرمن خوشه بدست آورده\nبحضور خردمندان دوران التماس عرضه داشت میدارم که از طریقه خردمندی و کمال\nنکته رسی پی بمدعا برده مشت نمونه خروار بشمار آرند .\nاکنون سر مطلب باز گردیم و سخن مختصر سازیم تا برخواننده و شنونده ملالی نرسد\nباری مدت هشت سال رویداد و گذارشات ترکستان بهمین منوال گذارش یافت و تدبیر\nجهانداری بکار برده شد لاکن تعجب در اینجاست که جمیع مردم ترکستان از سپاه\nو فقراء و اغزم و اشراف و بزرگ و کوچک بخواب خرگوش رفته شخصی عیسی نفس\nپیدا نشد که نطق این سخن را مینمود و راست را از دروغ فرق میکرد و شنیده را مطابق\nبدیده میساخت و در بین حق و باطل تفاوت می داشت اضافه بران بعضی اشخاصی که از\nکابل وارد ترکستان می شدند و مردم جویا میگشتند نامبرده چون بعضی محبوسان گنه کار\nرا در کوچه و بازار کابل دیده بود و یا شنیده داشت و یا کدام گنه کاری که سزاواری\nجزا بحکم شریعت داشت و بجزای بدکرداری خود میرسید این را تظلم می پنداشت","chars":2534,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00437.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/437","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/437","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}