{"book":"adl0959","page":417,"text":"جلد دوم\n(۱۴۰)\n\nو باز گشته واپس آمدند و بدولت خود رفتند ازین رهگذر بدولت انگلیس بدر سید و فورا وزیر مختار خود را بدارالسلطنه کابل حضور سرکار والا تبار فرستادند و باعث آمدن اروسیه را جویا شدند و التماس کردند که با دولت اروسیه دوستی نکنید زیرا که دشمن دولت برطانیه است اضافه بر این دوستی قدیمی دولت انگلیس با شما خیلی مفید است امید است که از دست ندهید و فائده بسیار دارد و هیچ وقت ضرری از دولت مذکور بدولت خداداد نمیرسد و نخواهد رسید اما بندگان اقدس را که بسخت برگشته بود سخن های وزیر مختار دولت انگلیس که مسلمان بود و خیرخواه دولت خداداد با وجود خیر اندیشی برعکس افتاد و بر ضد سخن های مذکور عمل فرمودند چنانچه شاعر می گوید.\n\nرباعی\nقضا شخصی است پنج انگشت دارد \nکند خواهد بر کسی محنت گذارد\nدو بر چشمش نهد دو بر بنا گوش\nیکی برلب نهد گوید که خاموش\n\nبهر حال سرکار والا تبار در جواب نامه دولت انگلیس جواب های غیر دوستی و پیغام های مخالف آن نامه فرستاد و وزیر مختار دولت انگلیس که خیرخواه اسلام و خیرخواه دولت من کابل را سخن میزد بدلیل ترین وجه واپس فرستاد از جمله علامه سخت برگشتگی که بدولت انگلیس جواب فرستاد یکی این فقره تحریر فرمودند که باید مختصر در کتاب درج دارم ای دولت برطانیه هر قدر مسلمانی که فقرای دولت شما باشند دانسته باشید که ایمنوار يك فرمان سرکار است و هندوستان را آتش خواهند داد اکنون محرر کتاب بعرض خردمندان میرساند که هر گاه بخت برگشتگی نباشد پادشاه جلیل الشان وصاحب سلطنت دولت افغانستان چرا چنین نویسد مگر دولت انگلیس از فقرای خود اینقدر بی خبر مانده که دولت غیر فقرای مذکور دخل کند و از خود شمارد و دولت انگلیس فقرای خود را تصرف نکرده باشد قصه کوتاه بعد از آن که وزیر مختار انگلیس بی نیل مرام بازگشت و نامه سرکار والارا منظور کرد دولت برطانیه بسی تعجب کرد و اراده کابل نمود و صریح نامه نوشت که دولت انگلیس با دولت افغانستان مقدمه دارد و در فلان تاریخ از سه طرف یکی قندهار و دویم کرم و ژرعت سیوم در دهنه خیبر مقدمه می آرم و هر سه طرف بيك روز جنگ می اندازم و از درگاه خداوند امید دارم که فتح بجانب دولت برطانیه حاصل شود از آن سبب که عمری بدولت افغانستان خوبی نموده بدی گرفته شده بهر حال چون موعد مذکور بسر رسید نگفته خود عمل کرده در همان تاریخ از سه جانب مقدمه آورد و لشکر افغانستان را شکست فاحش داد اکنون حکایت شکست لشکر افغانستان سزاوار تحریر ندارد هر گاه در قید تحریر در آید موجب خجالت بزرگان لشکر میشود و خیلی بطول می انجامد اضافه بران احیایی در کابل برپا شد و شورشی در افغانستان افتاد که بزبان قلم در تقریر آن عاجز و قاصر است جندا غنچه سر کار امیر شیر علی خان پراکنده شد ند و در کابل اقامت نتوانستند کرد عزم ترکستان کردند و سردار محمد یعقوب خان پسر بزرگ خود را که محبوس فرموده بودند از حبس بر آورده بجای خود بر تخت سلطنت نشاندند و امر و نهی افغانستان را بوی تفویض","chars":2478,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00417.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/417","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/417","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}