{"book":"adl0959","page":387,"text":"جلد دوم\n(١٢٨)\n\nو پسرش نظر افگنده پشیمان شد و راه چاره را مسدود دید زیرا که سخن های سالار که از\nدرجه مغالفت خارج بود تاثر بخشید و خود را نفرین کرد لاکن از خجالت بسیار عریضه\nرا بهیچ کس اظهار نکرد و پوشیده داشت و اکنون سردار محمد یعقوب خان را در شهر\nهرات بدرجه پشیمانی بگذارید چند سخن از بد طینتی سردار محمد اسلم خان و برادرهای\nمذکور بشنوید . سردار محمد اسلم خان که برادراندر سرکار ذوی الاقتدار گفته میشد\nلاکن شخص بد طینت و بد کردار و کج رفتار بود نفاق را دوست و اتفاق را دشمن چنانچه\nدایم به نفاق میکوشید و از اتفاق دوری میجست لاکن بندگان سرکار که خدا جوی\nبودند با چندین خطا که از ایشان صادر شده بود بسرشت بدشان خوب میدانستند نوازش\nمیکردند و برادر میگفتند و رفتار میکردند و سردار محمد حسین خان برادرش حاکم\nکابل وصاحب اختیار کل مهمات و خود سردار محمد اسلم خان اینقدر مقرب حضور\nبودند که بادوازده هزار لشکر دنبال سردار محمد یعقوب خان فرزند خود مامور\nومقرر فرمودند و باتفاق فراموز خان سپاه سالار روانه نمودند تا اینکه در سبز وار خیمه\nو بارگاه زده استقامت داشتند لاکن از مراجعت کابل تارسیدن سبزوار چندین نفاق اندیشی\nبنا کرد تماما سپاه سالار در صبریکتا هی افزوده حمل میکردند و بخاطر نمی گذراندند\nبهر حال هر گاه از نفاق سخن سر کنم انجام پذیر نیست چنانچه حافظ شیرازی فرموده ـ مصرع ـ\nشرح این قصه دراز است بقرآن که مپرس )\nخلاصه کلام در ابتدای تخت نشستن بندگان سرکار در هرات شمه نوشته بودم از نفاق سردار\nمذکور همان کافی است لاکن سرکار والا را نیت پاک است هر کس بحضورشان کج رفتاری\nکند بجرای اعمال خود گرفتار گردد چنانچه از نیت خالص سرکار سلطنت رفته دوباره\nبازآمد و سردار محمد اسلم خان که در اول سلطنت خطا کرد سرکار نیت صافی از گناه او\nگذشته دوباره مقرر بحضور ساخت اما فرموده شاعر است ـ\nگلیم بخت کسی را که با فتند سیاه ـ به آب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد\nبهر حال سر سخن باز کردیم لهذا نفاق سردار محمد اسلم خان در سفر هرات شب و روز\nبود و در خرابی دولت میکوشید و لحظۀ آرام نبود و فرصت میجست و رفتار و کردار\nفرامرزخان سپاه سالار که بخیر دولت بود و سراسر بخیر می کوشید لاکن بمزاج\nسردار محمد اسلم خان موافق و مطابق نبود و مدام کوشش داشت که شاید افسران\nلشکر را بدانه ریزی و ایسته رفتار خود سازد و بسالار دشمن کند تاگوی مراد\nاز میدان فتنه انگیزی و تدبیر نطق خود برباید اما افسران لشکر که نمک پرورده\nسرکار والا بودند و عزت یافته حضور سالار زیرا که سپاه سالار صاحب اختیار\nکل لشکر بودند با تمامی افسر از خرد و بزرگ و جمیع سپاه چنان خلق خوش\nو رفتار نیکو داشتند که گویا پدر بودند و پسر را نوازش میکردند بنا بران بسخن\nسردار محمد اسلم خان احدی از كوچك و بزرگ اعتنا نکردند و پیرو سخن سالار بودند\nشب و روز بخدمت ماموری خود میکوشیدند و امر سالار را فرمان سرکار میدانستند","chars":2436,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00387.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/387","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/387","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}