{"book":"adl0959","page":383,"text":"(١٢٤) جلد دوم\nو جنگ پیوسته و با اندک گیرودار بدیوار قلعه خود را رسانیدند و به امداد لشکر قلعه که که زیان داده بودند بالای دیوار قلعه بر آمدند و لشکر شهر فراری شدند اضافه بران بزرگان شهر دروازه را باز کردند و لشکر بیرون رجوع بشهر نمودند سردار که اینچنین فرصت را از خداوند میخواست از دنبال لشکر خود بچالاکی داخل شهر گردیدند و لشکر خود را ترغیب بجنگ نمودند سردار فتح محمد خان که در بدنهٔ شهر نزدیک بدروازهٔ خیمه زده بودند در انجا استقامت داشتند از دیدن این قضیه جان سوز آتش در کانون سینه اش شعله زدن گرفت فوراً مکمل شده با چند نفر خدمت گار حضور و بعض بزرگان دربار بجانب سردار محمد یعقوب خان روانه شدند و با قلیل خدمت گار بجنگ در آمدند هنوز بسردار محمد یعقوب خان نرسیده بودند که تیر از شست قضا رها شد اعنی ضرب گلوله تفنگ از پا در افتاد و بزمین فروماند سردار عبدالعزیز خان پسر سردار مذکور بقصاص پدر در جنگ در آمد با اندک تلاش بحضور پدر جان در باخت و بعالم باقی شتافت و به بهشت جاودانی جاوید شد و جگر پدر را از نامرادی که بمراد نرسیده بود کباب کرد در همان فرصت سردار محمد یعقوب خان که بشهر داخل شده بود در بالای بدنهٔ قلعه متوجه لشکر خود بودند که قضیه زخمی سردار فتح محمد و مقتول شدن پسرش را شنیدند جهان روشن در نظر شان تاریک شده فوراً از بدنه قلعه فرود آمدند خود را به سردار فتح محمد خان رسانیدند و او را از میدان جنگ برداشته بداخل خیمه نمودند و اشک حسرت از دیده جاری\nکردند و بخدمت سردار فتح محمد خان عذر تقصیر کردند سردار فتح محمد خان از غیرت هیچنمی سکوت ورزیدند و تکلم نکردند عاقبت ملاحظه کردند که سردار محمد یعقوب خان در تضرع می افزایند و فروتنی میکنند لاچار بیان کرد که تقدیر از لی چنین رفته بود جای شکر است نه شکایت از درگاه خداوند شکر گذارم که با رزوی خود رسیدم و بخدمت سر کار والا تبار که هم پادشاه و پدر مهربان بود جان دادم و فرزند خود را فدای رکاب شان کردم و در جاده نارضا مندی بطرز دیگران قدم نزدم خلص کلام بعد از ساعتی جان بحق تسلیم کرد وقتی خبر سردار مذکور شهرت یافت لشکرهرات دست از جنگ کشیده بعضی بحضور سردار محمد یعقوب خان آمده سلام کردند و برخی باوطان خود رفته منزوی شدند بهر حال سلطنت هرات کما کان بسردار محمد یعقوب خان تعلق گرفت و فرمان فرمای ولایت هری شد لاکن استاد میگوید ـ تا یار کرا خواهد و میلش بکه باشد ـ لهذا بعد از تصرف شدن شهر هرات و دفن سردار فتح محمد خان و پسرش سه روز بفاتحه داری سردار مذکور گرفتار شده بخوبی و درستی وعزت تمام فاتحه گرفتند روز دیگر بر تخت دارائی بر قرار گردیده از سپاه و فقرا یومیه فوج فوج از ملکی وجنگی بحضور آمده سلام میکردند ومبارك میگفتند و بسر افرازی مشرف میشدند لاکن سردار محمد یعقوب خان با وجود فتح هرات و اینکه صاحب لشکر و کوژ شدند شب و روز بخوف و رجا بوده تلاش میکردند که زودتر سرشته ملك وسپاه بسته شود زیرا فراموز خان سپاه سالار در کمین بودند و در سبزوار که چندان مسافت تاهرات ندارد با دریای لشکر آماده ومكمل شب را بروز می آوردند اکنون سردار محمد یعقوب خان را در تخت هرات بر قرار","chars":2630,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00383.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/383","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/383","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}