{"book":"adl0959","page":364,"text":"( ۱۰۰ )\n\nپادشاهان متاخر\n\nمثلا غلة خود کشته داشت که آنهم بالای فقرا بظلم زراعت شده بود و هزاران خرمن\nمیشد جمع آنرا از جو و گندم و برنج و ماش تاحتی مرچ و پیاز به سپاه تقسیم می شد\nو از تنخواه قیمت آنرا وضع کرده میگرفت افسران سپاه بدو و به سخن نمی کردند یکی\nترس و بیم دوم دانه ریزی از همه افضل اینکه بزرگان حضور پاد شاه همه دانه خور\nنائب مذکور بودند هرگاه از بزرگان ترکستان عریضه شکایت میرفت بزرگان کابل\nبرعکس آن بحضور عرضه داشت می کردند وباعث معزولی و خرابی عارض می شد\nبنا بران هر حرکت که نائب محمد علم خان می کرد آنها وحی اسمانی پنداشته تصدیق\nمی کردند بهرحال ظلم وستم نائب بزبان وقلم گنجایش نمیداد اضافه بران به نفس خود\nهم باك نه بود وطینت نا پاك داشت پسر امرد ودختر بکر باقی در ترکستان نماند که\nبه زور وستم یکشب مهمان نکرد وتصرف نه نمود اکنون قلم در زیان را اضافه برین\nازین گفتار نا هنجار که پسند خاطر نیست باز دارم وسرمطلب باز کردم مختصر کلام\nقبل ازین از تعمیر روضه مبارك وتسخير میمنه و بدخشان که سراسر مقبول خدا ورسول\nومنظور پادشاه بخلق الله بود درقید تحریر درآوردم اینك از حرکات ناشایسته که ازوی\nبه ظهور رسیده بود باعث عبرت عالم سزاوار تحریر دانسته نوشتم زیرا که محرر کتاب\nاز ابتدای سلطنت الی فوت مذکور که در کابل شد در ترکستان بوده بچشم سر دیده نقل\nکردند چنانچه رساله پری که مشهور است از دلی نائب مذکور بودند بهر حال زمانیکه\nنائب محمد علم خان میمنه را تصرف کرد فارغ شد سه نفر میر های ازبکی که یکی\nمیر محمد خان بیگلر بیگی و یکی میر حکیم خان سرعانی و یکی میر رستم خان میرزائی\nکه سابق در کابل رفته از نائب دادخواه شده بصلح انجا میده بود اکنون هر سه نفر\nرا بعد از فتح میمنه باز کشت در شبرغان زنجیر کرده کابل فرستاد و در ولایت ترکستان\nمحل طمع بوی باقی نماند و هر بیدادی وظلم وستم که میدانست کرد مدت حکومت مذکور\nدر ترکستان هفت سال وهشت ماه کحامل شد تا اینکه بقرار ماموری هر ساله کابل رفت\nو منظور حضور سر کار شد از قضای الهی ودعای صغیر وکبیر ترکستان و آه وناله يتيمان\nو بیوه زنان که شب ها بخداوند مینالیدند اول پسری داشت که بهتر از دعای نیم شبی\nخداوند بوی عطا کرده بود از کردار بد پدرش و دعای مردم فوت کرد بعد ازان\nروزی از حضور سرکار برآمده منزل خود میرفت بیرون دروازه دربار اسپي لـگــــد\nبخشکی پای مذکور زد که بعد از سه روز وفات کر د ومردم ترکستان از شر مذکور\nایمن شدند اکنون روید اد وكدار شات نائب محمد علم در ترکستان بسیار است بمقياس\nعقل گنجایش نمیدارد وزیان قلم در تقریر آن با وجود دوزبانی عاجز وقاصر است وتحرير\nکننده کتاب از تحریر آن عاجز میماند زیرا که جمیع کارات آنرا از زشت وزیبا\nبچشم سر ملاحظه نموده خصوص کردار زشت نائب مذکور از درجه و اندازه بیرون بود\nکه لایق وسزاوار تقریر ندارد یاری از جای دیگر سخن رانیم لهذامختصر از کدار شات","chars":2434,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00364.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/364","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/364","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}