{"book":"adl0959","page":346,"text":"(۸۷)\nیاد شاهان متأخر\n\nاست که افغانستان بی‌نام ونشان امروز از کمال هوشیاری پادشاه قوی شوکت نام ونشان\nیافته بدولت های بزرگ عصری میدارند بلی خود را از کمال شوکت و شجاعت پادشاه\nقوی شوکت قوی تر می شمرند اکنون سخن از جای دیگر ورودید از نایب محمد علم خان\nبود راجع بدیگر طرف شد لازم که سر مطلب بازگردم و کلمۀ چندی از نایب محمد علم مانده\nدر کتاب درج کرده سرمسخن باز رویم قبل ازین از فتح بدخشان ومیمنه تحریر شد که نایب\nمذکور تصرف کرد تسخیر بدخشان که درین عصر وزمان حکم عنقا داشت و هیچ دولت\nداخل بدخشان نشده نایب محمد علم خان به تدبیر دروازه بدخشان را گشاد و در مملکت\nسرکار امیر شیر علیخان افزود وچنان آسان بدست آورد که از عقل بعید بود در اوائل\nکه نایب در بدخشان لشکر فرستاد شش عراده توپ قاطری و يك رساله چهار یاری که\nرساله اونباش خورشید بود و چولالا کرنيل رساله بود و شش بیرق جزایر چی\nوسردار سلطانمراد خان فندقی باینحصه سوار فندقی وسرکرده بزرگ لشکر\nمرزا عبدالهادی خان منشی نایب که خواهر زادۀ مرزا محمد حسن خان دبیر بود بعون از\nمقدمه وشورش بدخشان بدست افتاد وبهر ولایت مذکور حاکم از افغان مقرر شد چنانچه\nمحرر کتاب در رساله چهار یاری حاضر بودم دویم تسخیر میمنه که در مدت هشت ماه\n\nبا افواج بسیار وزحمت های بیشمار گرفته شد خصوص زمستانی پیش آمد كه يك جوال\nکاه به شصت سکه قیمت یافت محرر کتاب برساله ترکوار حضور نایب حاضر بودم\nاز گرسنگی دزدی اسپ را دیدم شخصی شاخهای درخت را بزحمت بریده در نزد اسپ\nخود انداخت اسپ دیگر خود را بسر شاخه های وی رسانید. یکدهن شاخه را بدهن گرفته\nواپس بسر میخ خود رفت خورد . تمام کرد محرر کتاب ملاحظه میکردم و دیگر یکدانه\nستون بزرگی سپاهی ها آورده بودند که آتش میکنند یکشب چند راس اسپ اتفاق چنان\nخورده بودند که آثاری از ستون ظاهر نبود مصفا اینکه گرفتن میمنه بهم چنین زحمت\nوسختی گرفته شد گویا راستی نایب محمد علم همین بود ای محرر کتاب ازین هرزه\nگوئی و سخن های بی‌معنی در قید تحریر در آوردن وسخنی های زشت وزیبا ومتفرق\nبیان کردن چه حاصل بس کن هرزه گوئی متصلب مطلب رو» از اصل مدعا بیان ساز تا\nخواننده وشنونده ملال خاطر نشوند خلاصه کلام روزی که از بتخاك بندگان سرکار\nحرکت فرماندند چهار منزل سفر کرده روز پنجم وارد جلال آباد شدند ودو روز بجهة\nفقرا نوازی ورعیت پروری توقف فرموده داد عدالت گستری دادند زیرا که بعد از\nمدت چند سال باز در جلال آباد تشریف فرما شده بودند وفقرا نیز پادشاه خود را\nدیده مسرور ومنور گردیدند ومرحمت شاهانه از حضور پادشاه رعیت پروردریا فتند\nو در بارۀ سرکار والا دعا گوئی کرد . خرسند شدند روز دیگر به توکل خداوند\nاز جلال آباد حرکت فرموده منزل بمنزل چون ماه جهان تاب نزول اجلال میفرمودند\nوبهر منزل وماوا فقرا پروری کرده طی منازل مینمودند تا وارد خیبر که آخر خاك\nافغانستان و اول خاك پشاور است تشریف بردند روز دیگر که داخل شهر پشاور\nمی شدند حسب الامر دولت انگلیس کار گذاران پشاور افواج نظامی را از توپ خانه","chars":2526,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00346.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/346","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/346","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}