{"book":"adl0959","page":343,"text":"جلد دوم\n(84)\nمع الخير والعافيه بساعت نيك از منزل سياه سنگ نزول اجلال بجانب جلال آباد فرمودند و در منزل بت خاك خیمه و خرگاه باوج ماه برافراشتند و از منزل مذکور اخته سنگ عازم کابل بودند و برکاب سرکار استقبال نموده بودند واپس مرخص فرمودند چنانچه سردار محمد يعقوب خان که سردار سالار لشکر بودند و به منصب نایب السلطنه سرفرازی حاصل کردند و سردار محمد اسمعیل خان که برادرزاده بندگان اقدس بوده اما مرتبه شان از فرزند افضل بود با دیگر بزرگان در بار عازم شهر کابل فرمودند و امر کردند که متوجه امورات دولتی بوده شب و روز بحضور سردار مذکور فرمان برداری داشته باشند و از گفته حسابی سردار مذکور تجاوز ندارند چنانچه از جمله خدمت گذاران که مامور کابل بودند یکی نایب محمد علم خان بود که در زمان شباب نزد سردار محمد اسلم خان پیشخدمت و بعد از ان بحضور بندگان سرکار بمحور مامور شد در اینوقت بخدمت نايب السلطنه مقرر گردید لاکن گذارشاتی دارد که سزاوار تحریر کردن است در ایامی که بندگان سرکار بعد از شکست های پی در پی که از تقدیرات ازلی پیش آمد عاقبت وارد هرات شد و استقامت پذیر گشت در آنوقت سریر آرای ترکستان سردار فیض محمد خان بود لاکن از بد عهدی که باسردار عبدالرحمن خان کرد کبار بتخانت خود را تباه دبد تا چار التجا بحضور شهریار عدالت گستر سرکار امیر شیر علیخان نمود و عريضه التماس فرستاد قدوم بندگان سرکار را در ترکستان بخود مبارك پنداشت چون عريضه سردار مذکور بمنظور حضور سرکار والاشد بمصلحت دید بزرگان نایب محمد علم خان را ایلچی کرده از حضور مامور ترکستان فرمود اما امر کرد که کلیه اوضاع ترکستان را از سپاه تا فقرا و طینت سردار فیض محمد خان را بارفتار و کردار و گفتار گماشته ملاحظه نموده و حق و باطل را به عقل کامل سنجیده بدون کم و کاست که وارد حضور شدید عرض داشت بدارید این بود که نایب محمد علم خان وارد ترکستان شد بعد از ورود ترکستان روزی بدربار فیض آثار على مرتضى اسد الغالب (رض) بزیارت مشرف شد قضا را متوجه گنبد و در دیوار روضه مزار که شد نظر افگند که تمامی شکست و ریخت گردیده بخود بیت کرد و نیت بست که هر گاه خداوند مرحمت کنند و علی مرتضی یاورشود و از برکت آن بزرگوار حاکم ترکستان شوم جميع اطراف درون روضه مبارکه را و درو دیوار بیرون را پاکتید های مرند و خانقاه کاشی کاری کرده از ما تیکه حیات باقی باشد بخدمت گذاری روضه منبر که میکوشم و جان فدا میکنم لاکن در آنوقت كوچك مرتبه داشت و رتبه بزرگی باوی نبود از جمله پیشخدمت محسوب میشد اما در بار خداوندی جای نا امیدی نیست :\n\nمصرع\nگر گدا کاهل بود تقصیر صاحب خانه چیست\nمختصر کلام بعد از سفر هندوستان که سرکار والاوارد کابل شد نایب محمد علم خان بفضل خداوند بمراد خویش واصل شد چنانچه در وقتش شرح وار تحریر میدارم اکنون از مطلب سخن را نیم بهر حال سرکار امیر شیر علیخان چون از همه امورات سفر سررشته جات حضر کلیه آسوده خاطر شدند بمداران با ارادة پروردگاری سفر خرید اثرهدوستان را بخود مصمم گردانیدند .","chars":2526,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00343.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/343","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/343","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}