{"book":"adl0959","page":278,"text":"پادشاهان متاخر افغانستان (۱۹)\nو نام آوریزد ویکی توپ زلزله که آنهم مشهور و معروف بود و آتش نفس می نامیدند و شب و روز قتل لشکریان می کردند بخصوص دمدمه های لشکریان را سر نگون می ساختند و با خاک زمین یکسان می نمودند چنانچه از ضرب همان دو توپ بزرگ جمیع لشکریان را به تنگ آورده بودند و نفس به نفس بدم کشیده قتل لشکریان را می برآوردند و مقابل در مقابل کار می فرمودند افضل ازان دو توپ چی آن سپاهیان در عجب بودند که این چنین توپ چی از طایفه ازبک صادر نمی شود بعمل نمی آید شاید از مردم خارجه باشد تا خاتمه ظاهر شد که ایرانی بوده است مختصر کلام در جنگ و جدل و شمشیر زنی و دلاوری طرفین داد مردانگی می دادند بخصوص مردم میمنه که در فن قزاقی که اصلا از نظام داری واقف نیستند و بودند در مقابل لشکر با نظام همسری کرده شب و روز تقابل می ورزیدند و بمردانگی مقاتل شده می کوشیدند.\n\nفرد\nآفرین خدای بر پدری که از و ماند این چنین پسری\n\nباری چون یکطرف شهر میمنه تعلق سردار محمد اسمعیل خان داشت و سنگر ها زده لشکر گاه کرده بودند و یزکنه شان مامور و مقرر شده بود جان جنگ های مردانه نموده شب ها بیرون شهر رفته شباخون میزدند که از مردی و غیرت شان از عالم بالا احسن و آفرین می شنیدند بچندین شورش های دیگر بر پا می کردند و در جنگ می افروختند که فلک کج رفتار حسرت کش آن کردار می شد اضافه بران خود سردار دلاور با کمال شجاعت و مردانگی چندین دفعه دست بشمشیر با تفاق لشکریان خود را بیرون شهر انداخته مردانه وار جنگ می کردند چنانچه اینطریقه مردانگی از سرکرده بزرگ خارج از عقل بود باید بوجود مبارک خود بپیر فت لاکن سردار مذکور جان خود را مقابل بجان سپاه خود دانسته بی باکانه با لشکریان همراه میرفتند و در جنگ شریک می شدند و تا از کشته پشته ها نمی ساختند از میدان جنگ بدر می گشتند هر چند افسران حضور شان مانع می مودند افزون تر بجنگ می کوشیدند و هر نوبت که بجنگ می انداختند به نسبت تسخیر کردن و شهر را تصرف نمودن کمربسته داخل شهر می شدند و در چنگ کوشش کرده قصد گرفتن داشتند و می خواستند که تسخیر نمودن شهر میمنه بنام نامی شان قرار یابد لاکن تقدیر الهی را کوشش بی باید و از تلاش گردن سرد نمی بخشد ازان سبب دست تهی باز می گشتند چنانچه در این باب شاعر فرماید:\n\nمثنوی\nبا قضا کارو زار نتوان کرد که از روژگار نتوانکرد\nکرد کار هر چه می کند نیکوست حکم بر کرد گار نتوان کرد\n\nبهر حالی مقدمه و جنگ و شورش جانب سردار دلاور سردار محمد اسمعیل خان از هر جانب بشتر بود چنانچه مردم میمنه با همه دلاوری و مردانگی که شب و روز بظهور میرساندند از جانب سردار مذکور هراسان و خوفناک بودند بنابران مردمان مهر کن و دلاور و جنگ جوی","chars":2264,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00278.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/278","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/278","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}