{"book":"adl0959","page":24,"text":"(۱۷)\n\nافغانستان بنام نامی شان زده شد و خطبه سلطنت باسم سامی شان در تمامی شهرهای افغانستان\nخوانده شد بعد ازان شکر خداوندی را بجا آورده رجوع به سلطنت کردند و متوجه\nامور افغانستان شدند و شکست و ریخت که در زمان فرنگی دست داده بود و دویه سال\nمردم افغانستان خصوص اطراف کابل از کشت و زراعت مانده بودند همه را از حضور\nسررشته دادند متوجه احوالشان گردیدند و بهر کدام تحايف داده نوازش فرمودند چون\nقدری از جانب آنها آسوده خاطر شدند ثانی اشخاصی که در غیبت سرکار ذوی الاقتدار\nبحضور وزیر محمد اکبرخان وغیر آن خدمت کرده بودند و خدمت های بزرگ بجا آورده\nسزاوار احسان بودند بنوازشات شاهانه سرافراز وممتاز گردیدند و هريك مطابق خدمات شان\nبمنصب و بزرگی رسیدند اکنون از زوال ورود انگلیس در کابل که سنه یکهزار و\nدوصه وپنجاه و دو هجری بود تا باز گشت امیر کبیر امیر دوست محمدخان از محبوسی\nهندوستان تخمیناً سه سال بيش وكم گذارش یافت و درين همين مدت چقدر زحمت\nمحبوسی که در بخارا و بعد ازان در هندوستان بندگان سرکار همایون دیدند و کشیدند\nشرح رویداد آن بسیار است اما سزاوار تحریر ندارد تا سخن بطول نیانجامد بهتر است\nکه بجای زحمت کشیدن براحت رسیدن داخل کتاب شود و از فضلات ایزدی ومرحمت\nپروردگاری و کرم خداوندی نوشته شود و فرحت و خورسندی حاصل صاحب دولت گردد\nو شکرانگی خداوندی را بجا آورده و شکر گزار درگاه الهی شود زیراکه دوباره\nصاحب تاج و تخت افغانستان گردانید لیکن در آنوقت سنه يكهزار و دوصد وپنجاه وپنج\nهجری بود که بر تخت سلطنت بر قرار شدند و صاحب تاج و نگین گردیدند هر چند\nکه در آن ایام از سلطنت نام بود و نشان کمتر بود چنانچه سرکار بلند اقبال بنام امیری\nدر افغانستان داشت اما دولت افغانستان خراج و بزرگ نبود و پادشاه مذکور از پی جایدادی\nکه دولت بود چنانچه مصارف لشكر ومخارج صاحب کشور نمیشد و بیزار جرثقیل و تردّد\nبسیار دخل و خرج مقابل می آمد باین طریق که قندهار بتصرف سردار کهندل خان\nو برادران مذکور بود برادران شان اول سردار کندل خان که بزرگ وحاكم قندهار\nبود دوم سردار مهردل خان وسوم سردار رحمدل خان چهارم سردار شیر افضل خان بودند\nکه امرو نهی ولایت بخود آنها تعلق داشت و عهد و دیناری پادشاه را یاد آوری نمیکردند\nو دیگر هرات باختیار سردار سلطان احمد خان برادر زاده سرکار والا تبار بود که\nاز جانب دولت ایران صاحب حکومت شده بود و خودرا وولایت خود را از ایران میدانست\nاز افغانستان باوجودی که برادر زاده و داماد بود اصلا ذات امیر کبیر را منظور نمی کرد\nکه انشاالله تعالی در وقتش شرح رویداد هرات و تصرف نمودن امیر دوست محمد خان\nهرات را تحریر خواهم کرد و از ان گذشته چند برادر سرکار که یکی سردار سید محمد خان\nودوم سردار سلطان احمدخان وسوم نواب جبار خان و باقی دیگران در کابل بودند\nو مبلغ های خطير تنخواه خور بودند خصوص سردار پیر محمدخان که خود را بزرگ\nمیدانست و برادر دولت عظیم نخواه کویا می گرفت اکنون هرگاه ازین فقره گزارشات","chars":2492,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00024.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/24","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/24","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}