{"book":"adl0959","page":188,"text":"(۱۸۱)\n\nو پشیمانی ببار آورد آنوقت چه حاصل و چه سود بخشد باری این گونه سخنها تحریر کردن\nسود نمی دارد بهتر آنکه سر مطلب باز گردیم وزودتر لشکر طرفین را آسوده سازیم واز\nمحبوسی و گرفتاری خنك وصاعقه برهانیم و تحریر را نیز مختصر داریم سردار محمد شریف خان\nکه خمیر مایه این همه شورش و فساد بود با تفاق رفقا که آنها هم مایه هزار من فتنه جوئی و فتنه\nانگیزی بودند تدبیر دیگر کرده یومیه لشکر های دار السلطنه را يك يك دو، دو ده ، ده\nاز اردوی ظفر شکوه مرخص خانه های شان فرمودند سرما وخنك را دست آویز برای شان\nمیگرفتند تا اینکه کمتر از لشکریان با قیمانده واردو از لشکر خالی شد و خیمه ها بی صاحب\nماند بعدازان بحضور سردار محمد ابراهیم خان عریضه کردند .\nشرح عریضه : ارجمند اقبال نشان هرچند زبان سخن کردن نداریم و از خجالت\nو شرمندگی مرگ را بزندگی ترجیح میدهیم لاکن ناچار شده باهزار غم و اندوه و خجالت\nعرضه داشت میداریم ارشد ارجمندا تقدیر مقابل تقدیر نا افتاد و موجب خجالت با دعا گویان شد\nلشکر سر کار از اندیشه وخنك و سرما وصاعقه وبرف وبادهر شب پنج، پنج ده، ده بدون امر\nو اجازه افسر خود فرار منزل و مکان خود شده و میشوند و قلیلی باقی مانده آنها هم احتمال\nرفتن و فرار شدن دارند هرچند این دعا گویان و خجالت زدگان سعی و کوشش میداریم\nو امیدوار نوازش و مهربانی از حضور لامع النور شاهزاده بلند اقبال میکنیم سود نمی بخشد\nاکنون این خجالت افزون از خجالت سابقه شد و علاوه بیفت بر گشتگی ما ظاهر و هویدا گردید\nچنانچه دعا گوی کم اقبال خواست که خدمت کنم و جان فدا سازد و خجالت دیرینه را از خود\nدور سازد لاکن فرموده شاعر است .\nشعر\nگلیم بخت کسی را که بافتند سیاه به آب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد\nبا وجودیکه عنان اختیار در قبضه اقتدار پروردگار است وبنده را قدرت دم زدن و چون چرا\nنیست اما در عالم ظاهر که با مردم عوام الناس کار است بدنامی کلی برای دعا گوی کم طالع حاصل شد\nبهر حال چیزیکه نصیب ازلی و مقدرات ام یزلی بود بظهور پیوست .\nرباعی\nچون رفت بتقدیر دگرگون نشود یکذره از آنچه هست افزون نشود\nهان تا جگر خویش زغم خون نکنی کز خوردن غم بجز جگر خون نشود\nباری ارجمند اقبال نشان هر چند که دعا گوی ریش سفید و عموی جناب شهزاده والا جاه\nمیباشم لاکن در امور دنیوی ومعامله سلطنت و دولت قوی شوکت آن ارجمند بلند اقبال\nفرمان فرما و ما بندگان فرمان بردار چیزی که امر و فرمان شاهزاده بلند طالع باشد اجازه\nفرمایند که از عما بقرار بعمل آورده شود و برای دعاگوی سرافرازی حاصل گردد مختصر\nسخن چون عریضه سردار محمد شریف خان در کابل رسید و از نظر شاهزاده صاحب قل که\nخودرا افلاطون عصر در عقل و دانش میدانست گزارش یافت سخن ناصحان بظهور پیوست\nبعدازان غریق دریای حیرت شد و بچهارسوی فکر و اندیشه ششدر ماند واز خجالت از\nخدمتگاران دوباره مشورت خواسته نتوانست و خدمتگزاران نیز که رویداد را خراب و دولت","chars":2431,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00188.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/188","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/188","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}