{"book":"adl0959","page":186,"text":"(۱۷۹)\n\nو خدمتگار دیگری تقویت قول شخص اول را کرده سخنهای پسندیده عرضداشت کرد و خاتمه بیان کرد :\n« حافظ وظیفه تو دعا گفتن است و بس » :\nخدمتگار سومین حرف زد و عرضداشت کرد لا کن فرموده شاعر است :\nقطعه\nقضا شخصی است پنج انگشت دارد که خواهد بر کسی محنت گذارد\nدو بر چشمش نهد دو بر بناگوش یکی بر لب نهد گوید که خاموش\n\nمصدقات این تقریر و اشعار در شان سردار محمد ابراهیم خان موافق می آید زیرا که اگر با وجود خود از عقل اسری بود اما خدمتگاران صاحب عقل و صاحب تدبیر بحضور شان بسیار بودند و دیگر مشورت را خدا وند امر کرده است اضافه بران معنی وزیر بحضور پادشاه مقرر کردن باعث چیست اینست که پادشاه با وزیران حضور بهر امور سلطنتی مشورت باید کرد بعد از ان حواله بتقدیر باید نمود .\n\nفرد\nهر کسی را دانش است بسیاری نکند بی مشاورت کاری\n\nباری قصه دراز شد باید سر سخن باز گردیم و از مدعا سخن سازیم اکنون چند کلمه سخن از سردار کلان سردار محمد اعظم خان در قید قلم در آورده شود بعد ازان بروع بالشکر کشی و تدبیرات بزرگانه سردار محمد شریف خان و رفقائش بداریم : زمانیکه سردار بلند اقبال از خنجان اخیر ولایت خود بتوفیق پرور دگار حرکت فرما شده از کوتل هندوکش گذشته وارد غوربند شدند لا کن تمامی کوهستانات را می دانستند و به تنگی و فراخی مذکور واقف بودند بهمرای سردار محمد اعظم خان عموی خود مشورت کرد ند که غوربند جای تنگ و درون دره و قله کم یاب البته طاقت مخارج ندارد خصوص ملک دیگری که تعلق بکابل دارد اضافه بران چندی در آنجا استقامت باید کرد تا شاید که فضل خداوند کشایش کند و سر فرازی حاصل دارد لا کن در باب مخارج لشکر تدبیری بکار برده شود که لشکر ظفر اثر پرا گنده نشوند .\n\nرباعی\nتا نکنی جای قدم استوار پای منه در طلب هیچ کار\nدر همه کاری که در آئی نخست رخنه بیرون شدنش کن درست\n\nبهر حال بعد از مشورت سردار محمد اعظم خان و بندگان عالی چنان مصلحت دیدند که سردار کلان چند روزی در خنجان توقف کرده جمع آوری غله بجهة آسودگی لشکر ظفر اثر بدارند که مبادا تنگدستی و پریشانی پیش آید و پرا گندگی دامنگیر شود زیرا که اوائل زمستان است و اعتباری ندارد و در ملک غیر توقف کردن از هر خصوص جایز نیست مختصر کلام سردار کلان در خنجان توقف کردند و بندگان عالی با لشکر جرار در غوربند رسیده منزل کردند از قضای الهی زمستان با برف و خنک و","chars":1979,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00186.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/186","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/186","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}