{"book":"adl0959","page":171,"text":"(١٦٤)\nگلو گیر شد و کار بر جوانی انجام یافت و سررشته از دست رفت و طشت از بام افتاد و بربادی سردار فتح محمد خان بمعنی عام افتاد و دشمن داخل هجده نهر شد و به حدود نهر چهار بولک رسید خدمتگاران سردار فتح محمد خان که سابق تا حال از طریقه نمک خوارگی ناچار بودند و بحضور سردار فتح محمد خان آمده بدون خوف و بیم عرضه داشت مینمودند و عرض میکردند که ای شاهزاده بلند اقبال تا کی بمگفته نمک حرامان غفلت میورزید و تا چند از ملک و سپاه بی خبر میمانید دشمن قوی شد و بدروازه رسید و گلوگیر گردید هرگاه از عهده لشکر کشی بر آمده میتوانید و خواهان جنگ هستید لشکر را از خود میدانید زودتر تدارک کنید که فرصت غنیمت است و در تاخیر آفت هاست و هرگاه معالجه نمیتوانید هنوز هم وقت است و کمتر فرصت باقی است زودتر عازم تاشقرغان شوید و تفته یل را بدشمن واگذارید که مبادا دستگیر شوید و ما خدمتگاران کم طالع و بخت برگشته بحضور سرکار امیر شیر علیخان به قتل نرسیم علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد که خاتمه حسرت کردن سود نمیبخشد لاکن انارگتان و انارگذاران حضور سردار فتح محمد خان که بزبان بازی و سخن پردازی سردار مذکور را فریب میدادند و به نفس اماره خود گرفتار بودند و پاس نمک خوارگی بخاطر نداشتند حال که قضیه را برعکس دیدند و دولت بیدار خود را برباد یافتند بحیرت ماندند و راه چاره را مسدود دیدند هنوز هم از سخن آوری و منافقی دست نکشیده بشجاعت سخن می آوردند خلاصه کلام بعد از عرضه داشت پنج نفر خدمتگار صادق که بدون کیدوریا بحضور سردار کم اقبال عرضه داشت کردند بعد ازان از خواب گران بیدار شده به تهیه و تدارک لشکر کشی شدند هر چند بقول مردم کوچه و بازار گویا جوپای کوتل میگویند که سود نمیبخشد چنانچه سردار فتح محمد خان شش ماهه تنخواه بلشکر میداد و محبت میکرد و وعده های کلی بزبان میراند لاکن از لشکریان نتیجه برعکس میدیدند شش ماهه تنخواه را میگرفتند و بحضور سردار عبدالرحمن خان بسلام میرفتند و انعام میگرفتند و احسان میدیدند و عهد و پیمان کرده کمر بخدمتش میبستند و با امر سردار دلاور بمقدمۀ سردار فتح محمد خان می آمدند تا آنکه خاتمه غفلت سردار فتح محمد خان را بدون جنگ و جدل فراری ساخت اکنون محرر کتاب بعرض خردمندان سخن رس میرساند که سردار فتح محمد خان شهزاده عالی مقدار و پادشاه زادۀ بلند اقبال و دلخواه پادشاه ذوی الاقتدار بود از کمال جاه و بزرگی و بلند پروازی که در طینت داشت اصلاً بحکومت سر فرو نمی آورد و هم چنین ترکستان بزرگ را بجوی نمیپنداشت تا به امورات ملکی و سپاه چه رسد چنانچه خدمتی که بخدمتگاران خود فرموده بودند هرگاه خدمتگار ملک و سپاه جبله را برباد میدادند بازخواست نمیکردند و سخن دیگری را هم درباره خدمتگاران خود قبول نمینمودند از ین رفتار شهزادگی بود که ترکستان برباد رفت و ازین بی خبری و کم دماغی بود که سخن ناصح تاثیر نمیکرد تا هم چنین ولایت بزرگی بی جنگ و جدل برباد شد و از دست رفت و موجب خجالت و باعث کم خدمتی بحضور پادشاه شد لاکن این حرکات سردار مسلمه کور شیوۀ بزرگی نه رفتار شهزادگی و نه طریقه سریر آرائی را میماند زیرا که هر نوع پادشاه یا شهنشاه","chars":2628,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00171.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/171","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/171","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}