{"book":"adl0959","page":167,"text":"سردار محمد شریف خان معطل شود و کابل نرود و در قندهار بماند یقین که بغضب سرکار گرفتار خواهد شد بعد از فرمان اقدس مستوفی عرضداشت نمود که هر گاه چنین باشد بهتر آنست که بجانب هندوستان اخراج کرده شود مقصد که در فرستادن کابل رضا نمیدهم و مصلحت نمی انم اما بخت برگشتگی و گردش فلکی ماسوای عقل است چنانچه هر قدر مستوفی سخن کرد و نصیحت داد بصدور اقدس بر عکس افتاد.\n\nشعر\n\nهر آتش که دست قضا بر فروخت همه فکر و تدبیر ها را بسوخت\n\nعاقبت باتفاق سردار محمد اسمعیل خان کابل فرستاده شد لاکن مردمان بالا چرخی کابل تمثیل دارند یکی کم دو بسیار سه مردار که انشاءالله وتعالی اگر حیات باقی بود از فساداندیشی این سه نفر بعرض تقریر خواهد شد چنانچه دولت خداداد وسلطنت بزرگی را برباد دادند اکنون سرکار ذوی الاقتدار پادشاه قوی شوکت وامیر افغانستان سرکار امیر شیر علی خان را بر تخت حکمرانی در قندهار باشان وشوکت وجلال در عیش و عشرت بگذارید چند کلمه سخن از رویداد ترکستان و گزارشهای آن شنوید.\nلهذا قبل ازین از گزارشهای ترکستان و محبوسی سردار کلان سردار محمدافضل خان و فراری سردار نوجوان سردار عبدالرحمن خان بجانب بخارا و برتخت حکمرانی ترکستان نشستن سردار فتح محمد خان پسر وزیر محمداکبر خان نامز و فرمان سرکار شیر علیخان تحریر شده بود حال نیز از واقعات وگزارشهای ترکستان شمه در قید تحریر درآورده میشود وامید است که سامع شوید و از رفتار زمانه غدار عبرت بگیرید باری سردار فتح محمد خان که بحکم سرکار امیرشیر علیخان بر تخت سلطنت ترکستان برقرار شدند وفرمان فرمای ولایت مذکور گردیدند وسرکار امیر شیرعلی خان از ترکستان عازم کابل شدند بعد از ان که سردار فتح محمد خان برتخت دارائی نشستند چون شهزاده بلند اقبال و پادشاه زاده نوجوان بودند خصوص که سرکار امیر شیر علیخان از فرزندان خود عزیز تر میداست بسیاری اوقات را باسیر وصفا وشکار میگذراندند و دادعیش میدادند وبساز وسرود راغب ومایل بودند ودر قید حکومت وفرمان فرمائی نبودند و بدادرسی فقرا، وسپاه کمتر میرسیدند واز جمیع امورات ملك چه سپاه ورعیت آگاه نبودند و پی تحقیق نمیگشتند و اشخاصیکه مامور خدمات ملك ونظام بودند باك از نمك خوارگی نداشتند و به نفس اماره خود گرفتار وشب را بروز می آوردند و روز را به شب میرساندند و با کی از بندەگی بادار خود نمیکردند و پنج نفر خدمتگار دیگر که مامور خدمات حضور سردار مذکور بودند وصاحب عقل و دانا ونمك حلال بودند و شب و روز عرضداشت میکردند واز خرابی ملك وسپاه وظلم وستم و جبر حاکمان ولایت وعاملان ملك وافسران نظام خبر میدادند منظور نمیشد بلکه برعکس آن عمل میکردند خصوصاً دار فیض محمد خان پسر امیر کبیر امیردوست محمد خان که در آنوقت حاکم آقچه بودند و بامر سرکار امیر شیر علیخان که سفارش نموده بودند هر قدر محبت ونوازش فرموده نصیحت میدادند ودلیل و برهان میگفتند و در خلاء وملاء سخن میکردند و سرزنش میدادند تاثیر نمی بخشید بلکه برضد آن عمل می نمودند.\n\n(١٦٠)","chars":2493,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00167.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/167","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/167","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}