{"book":"adl0959","page":153,"text":"نبود گاه در خیمه گردش کنان میگشت و گاه از خیمه بدر شده دیوانه وار بهر جانب\nنگاه حسرت آلود میکرد و آه می کشید واشك حسرت از ديده خونبار قطره قطره می بارید\nوهر لحظه بطریق التماس از مستوفی عبد الرزاق خان سوال میکرد و میگفت چرا تا خبر در آمدن\nسردار محمد علیخان است سبب چیست مستوفی دانا وعاقل از روی تدبیر سخن میکرد و تسلی\nمیداد وازپادشاهان قدیم و گذارشهای آنها سخن میزد و حکایت مینمود و بندگان اقدس را\nبسخن گرفتار میساخت لاكن احوال سر کار بهیچ گونه آرام نداشت و مضطرب احوال\nمیگشت و بیهوشانه سخن میکرد و مستوفی مذکور بفریب بازی میداد تا آنکه جهان از دور\nنمایان شد واطراف آن سوار و پیاده بسیار بودند سر کار دلادیده بیرون بارگاه برآمده\nنگاه میکرد تاجیان نزديك شد از مستوفی سوال کرد که سردار محمد علیخان جوان رشید\nو مرد شجاع وشخص غيور وصاحب غيرت بود چرا دراز افتاده و مابین جیان ظاهر نمیشود\nچون کار بدینجا رسید بيکبار مستوفی دستار خودرا بزمین زده خود را بخاك افگند\nو فریاد برآورد که ای پادشاه خودپسند خودرای خانه خود را خراب کردید و بنیاد خود را\nاز بیخ بر کندید وجگر عالم را کباب نمودید فرزند رشید خود را بقتل دادید سردار دلاورجان\nبحق تسلیم کرد چرخ و قرخ بی فایده چه سود از سال سفر هرات تا حال چقدر وعظ و نصیحت\nکردم نشنیدید وسخن فتنه انگیز وغمازونمك حرام عمل کردید تا خاتمه کار پسر جوان رشید\nبالغيرت بیست و یکساله خودرا معه برادر شجیع که بازوی سر کار بود، بقتل رسانید و خودرا\nبی فرزند نمودید نمیدانم که بعد از قتل این دو سردار بزرگ که گویا دوران دولت\nبودند چه خواهی کرد وازسلطنت چه بهره خواهی برد واین سلطنت بچه کار خواهد آمد\nاکنون ازین دیوانگی و غوغا جه سود و از گریه وفغان که کار از دست رفته چه حاصل\nحال صبر باید کرد تن به تقدیر باید داد الصبر مفتاح الفرح صبر رضای خدا وند است صبر\nپیشه بزرگان است صبر شیوه آزاد گان است از بی طاقتی چه سود و چه حاصل تیریکه از شست\nرها شده باز بدست نیاید امروز پادشاهی افغانستان که ولایت مشهور است بتصرف شما است\nو نام پادشاهی دارید خصوص که همچنین مقدره بزرگ دست داد. ویرا گنده گی کلی پیش\nآمده و خلقی تباه شده و عالمی برباد رفته اکنون سزاوار سلطنت و پادشاهی آنست که\nباك از مرگ دونو جوان ندارید و خود را از غم و اندوه نگاهدارید و متوجه امور دولت\nوسلطنت شوید و پیش رفت کار دولتی را ملاحظه فرمائید در نظام داری ملک خرابی\nبسیاری دست داده باید سرشته شود و شرط احتیاط بکار رود که مبادا نقصان پذیرد\nو در امور دولتی خللی پیدا شود در این عصر و زمان از دوست خالص\nدشمن کذاب و منافق تبار است باید ازین کدورت و پراگنده گی در گذرید\nو خود را زیاده بر این بدنام عالم نسازید همین قتل برادر و فرزند کفاف است وفغان کردن\nحاصل ندارد هر چیزی که تقدیر رفته بود پیش آمد و بظهور پیوست .\nقطعه\nگر شود ذرات عالم پیج بیج با فضای ایزدی هیچ اند هیچ\nچون قضا بیرون کند از چرخ سر عاقلان گردند جمله کور و کر\nماهیان افتند از دریا برون دام گیرد مرغ پران را زبون\nاین قضا بادیست سخت و تندخو خلق چون خس عاجز اند ر پیش او\n(١٤٦)","chars":2608,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00153.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/153","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/153","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}