{"book":"adl0955","page":418,"text":"- ٤١٣ -\nمینماید . انوقتر کن اساسی دین که توحید خالق پاداش اعمال وتصدیق راهنمایان باشد بوضوح\nمی پیوندد . مثلا جستجو و علیت و سبب هر حادثه و هر چیز فکر علت اولی تولید کرده کشان کشان\nبمبداء کل نزد یا میسازد . کذا هر قوت پیشتر و بهتر از خود عاجز مانده فکر قوت ترقی کرده بقوی\nترین قوتها که قوت واحد تعالی است میرساند . اینچنین هر فعل نتیجه است و هر نتیجه\nدارای غایه است که یا فائده و خیر و یا بضرر و شر مربوط و علاقه مند میدارد فائده و خیر ضرر و\nشر حیات امروزه ما نند است بخیر و شر وضرر وفائده حیات اینده چه حیات امروزه اگرچه\nموقت است مگر زندگی تنها برای امروز نیست وگرنه عبث خواهد بود . پس حیات جاویدی هست\nکه این حیات نمونه ای بیشتر هم بوده . همین است معنی بعضی از تبلیغات رهنمایان دین که\nایشان چنین گفته و چنین بوده اند .\nبرای ادراک وحدت صانع در اول وهله عقل و حس سلیم کافی است . چنانچه مال (ان فی خلق\nالسموات والارض الخ ) را فلاماریون فلکی در کتاب خود که خدا در طبیعت نام دارد اقتباس\nکرده وما درینجا جملات آن را نقل نمود بموضوع میل بدین انجام میدهیم :\n(بلی در قبال منظره حیات در سطح زمین در افوش طبیعت باشکوه و فروزان و در مقابل\nحریر لمعان خورشید درکنار بحار متلاطم ومواج وچشمه های صاف درخشان و درمیان درینهاها\n(مغاره ها)ی دلربا و دلکش طبیعت در فصل بهار و بالاخره در ان شبهای سکوت فزح بخش دران\nشبهای نظاره وتماشای کواکب اسمانی است که خدا را جستجو نموده ایم . بلی وجود واجب الوجود\nاست که همچون قوه باطنی تمام اشیاء در طبیعت مرئی میباشد ) جلد اول صفحه ۲۱ طبیعت طهران .\nمد وجزر اسلام حصه (۸) بعد از شماره ۲۹\nشد مبدل ناگهان ان عیش یا حزن وملال اخر اسلامیان افتاد در چاه وبال\nبر مسلمانان رسید ای دوست از عین الکمال صرصر (چنگزیان) ( ) برخاست بارنج ونکال\nانوبهار گلشن (عباسیان) برباد رفت چشم عالم کم ببیند انچه (بربغداد) رفت)\nگریه ی اید که شد قصر(خلافت) سرنگون رونق از بغداد رفت (۱) و (کرخ) شد خواروزبون\nچشم ما تنها نمی ریزد بیادش اشك خون دجله (۲) هم بادید پر اسی اید برون\nدست بیداد (تتارك) انقدر ویران نمود طمطراق انهمه دیبا نبود اندر وجود )\nاندرامد سیل افت خانه ویران کرد و رفت مجمع اسلام را اشفته سامان کرد و رفت\nخانه شاه و گدا با خاک یکسان کرد و رفت خاطر مجموع یاران را پریشان کرد و رفت\n(دستبازیهای دوران عقد جمعیت گسیخت بوشکستان بیخ رنگین رشته صحبت گسیخت\nگرچه میسوزد جگر جور کمبر بغداد کرد لیکن( غرناطه) (۳) زان هم سخت تر بیداد رفت","chars":2127,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00418.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/418","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/418","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}