{"book":"adl0955","page":417,"text":"ـ ٤١٢ ـ\n\nو ٢٦ نفر دیگر از عسکری ومامورین وسکنه مذکور.\nاز علاقه تخته‌پل بمهر ونشان انگشت ملا میرمحمد اخند زاده ونیاز محمد خان و میرزا شیر\nمحمد خان وسید محمد خان ومحمد نادر خان واقا محمد خان وسید خان و ٨٧ نفر دیگر.\n\nعلم التشریح حصه ه ما بعد از شماره (٢٣)\n(از قلم فاضل محترم هاشم شایق مد ظله)\n\nانصاف باید کرد : مادامی که احتیاجات ما را بخدای مطلق او خود تامین میکند . لکه های\nگناه را بعفو قدوسی او خود می شوید .\nکرامت عقل و وجود ازوست . همچنین حیات و سعادت جاوید نیز ازو نصیب خواهد شد.\nبهر رو معذوریم خدا در شبهای تاریک و گاهی در روزهای سیاه چرا از دست هوسات از دست\nموانع بحضور او مناجات کرده امید و ارتقاح نشود چه اومیداند اضطرابات ومناجات روح را می\nبیند و می شنود . این هنگام نیز داشته است اگر گاهی ذلیل دارد از مصلحت و نفع نامرئی است .\nهنوز فراموشم نشده است باوجود اینکه طفل بودم . علاوه بر تلقینات محیط که راجع به\nاداب و ائین تربیه ام بود خار خار خیلی شیرین و لذیذ مرا بدعا و مناجات و بقرائت کلام‌مقدس میکشید\nدر اثناء جریان این واقعه روحانی در معنویت خود انشراحی حس میکردم . این انجذاب وجدانی\nوادار میکرد که در توالی شب و روز دوام یابد . ساعتهای لذیذی در حیات اضافه نماید . با\nوجود اینکه معلوم نبود این الحات چه معنی دارد درین راه که سوق میدهد . مگر این احتیاج\nطبیعی خواهی نخواهی بلفظ این عالم اهنگار وادار میکرد و بهمانطرف متمایل میداشت .\nلیکن بالاخره معلوم شد که این اشتغالات از میل دینی نشات کرده است .\nدسته از افراد بشر که در ضیای افتاب عالمتاب ونور ستارگان اسمانی نشسته عرض امید و بیم\nمیکنند و یا در سایه درختان سالخورده و در کنار نهرهای خروشان یا چشمه های باصفا ایستاده\nاظهار خضوع و طلـب نجات مینمایند همه از عواطف دینی میباشد . مگر بساطت دماغی و محدودیت\nفکری از دریافت علت وجود وغایه حیات بازداشته به لوث اصلی و مرجع روحانی خود پی نبرده\nبشکل خسیس و ائین ماتم امروزه مانده اند .\nو گرنه سرا هر مولود بر فطرت اسلامی زائیده میشود مگر پدران و مادران یعنی (مربیان شان\nیا موسوی یا عیسوی و یا زردشتی میسازند) اشاره بهمین میل ذاتی دینی است چنانچه طفل هر مخلوق\nبدون تلقین و تعلیم دارای حیا و صدق میباشد علامت دین و اخلاق است این حال تقریبا تا دورهای\nاخر صباوت دوام دارد . اگر بحال خود هم گذاشته شود قوت یافته میرود . بعدها محیط ــ\nتربوی این میل را یا تقویت مینماید و یا عاطل میگذارد هرگاه عاطل نگذارد همراه تحول میلهای ـ\nاجتماعی و وسعت ان در بالغان حسیات اخلاقی و دینی نیز عمیق و متین میگردد . بالغی که از حسیات\nدینی محروم باشد غیر طبیعی است. زمانهای اوج و ترقی این میل مختلف است. میل دینی پسران\nرا در سالهای ١٦ـ١٧ و دختران را دو سال قبلتر با عقل و محاکمه ظهور و بروز کرده بعد از ان چیزی\nتوقف نموده باز در ١٨ـ٢٠ بکمال میرسد یعنی مفهوم قواعد و ادیان دین نیز ایشانرا بخود جلب","chars":2471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00417.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/417","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/417","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}