{"book":"adl0955","page":403,"text":"-۳۹۸-\n\nبقیه حاشیه\nدر اصفهان اتشکده بود بنا کرده بشتاسف که نامد ماربو شهرت گرفته بود در قومس نیز - \nاتشکده بود کو سیحه نام تعمیر کرد فریدون و در جور برما ل نام اتشکده را انوشیریا بگان\nبنا کرده بود و در صنعا اتشکده بود غمدان نام میگویند که ضحاک تازی انرا تعمیر کرده بود\nحوقل بغدادی در جغرافیای خود ومسعودی در حالات بیوت النیران نوشته اند که در ایران\nو فارس انقدر اتشخانه‌های گبران بود که احصای انها خیلی دشوار بود همه بر دست اسلام\nکشته اب تیغ شدند .\n۲) هیربد خادم اتشکده چه هیر بمعنی اتش وبد بمعنی صاحب است .\n۳) شتر کاخ – کاخ معبد گبران وسجده گاه اتش پرستان را میگویند .\n۴) ساسان نام پسر بهمن بن اسفندیار که از خوف خواهر خود که همای نام داشت\nو بعهد هیرزرد شتی در نکاح بهمن پدر خود بود و بعد از پدر مملکت برو قرار یافته بود فقیر شده\nسر در عالم نهاد ساسانیان نسلی اویند که بعد از کشته شدن دارا بدست اسکندر سلطنت\nیافتند و اخرین ایشان یزد گرد بود که در عهد حضرت عمر (رض) از خوف لشکر اسلام بجانب\nچین فرار کرد .\n۵) موبد عالم زند واستا که کتابهای زردشت اند .\n۶) اذر کتب بمعنی اتش جهنده و نام اتشخانه بنا کرده گشتاسب شاه ایران چون\nهمیشه اتش دران جهنده میماند لهذا بدین نام موسوم کردند .\n۷) عماس بروزن سحاب جنگ سخت و کار دشوار بی سر و پا ويوم العماس روز تاريك\nچون در سنه ۱۳ هجری در عهد خلافت حضرت عمر (رض) قادسیه بر دست مسلمانان فتح\nگردید ولشکر ایران بعد از جنگ عظیم از فوج سعد بن ابی وقاص (رض) هزیمت خورد بنابران\nعربان بسبب بعضی مناسبات انروز را یوم العماس نامیدند .\n۸) سومنات این بتخانه در جزیره نمای گجرات واقعه شده است سلطان محمود غزنوی\nرح در سنه ۴۲۶ ه ۱۰۲۷ ع بعد از کار زار شدید فتح نموده بت سومنات را شکسته مال -\nفراوان ازان بر گرفت .\n۹) در سنه ۷۵۷ ه ۱۴۵۳ ع سلطان ابوالمعالی محمدخان ثانی انار الله برهانه -\nشهر قسطنطنیه را از دست ایمپراطور رومی براورده بحوضه تصرف خود راورد و کلیسای ایاصوفیه\nرا شکسته بر جای ان مسجد جامع بنا ساخت که الان به مسجد ایاصوفیه شهرت دارد .\n۱۰) در اسلام از همه پیشتر امیر معاویه در عهد خلافت خود بنیاد کتبخانه را قایم کرده\nاست لیکن خالد ابن یزید کتب قدیمه را بکثرت فراهم نموده دار الکتب یا ضابطه را ترتیب داد\nچون عهد هارون ومامون در رسید ایشان کتابهای علم وفنون وصحائف فلسفه وریاضی وهندسه\nو هیئت را از روم ویونان وهندوستان بدست اورده بناء کتا بخانه ها را باسمان رسانیدند بعد ازان","chars":2100,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00403.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/403","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/403","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}