{"book":"adl0955","page":314,"text":"چنانچه جلال دوانی میگوید : ( این نسبت شریفه در هر جا که یافته شود موجب انجذاب\nو اهتزاز نفس است . این انجذاب عبارت است از عشق و محبت در هر جا این نسبت شریفه باسم\nمختلف یاد میشود : ۱ از قبیل اعتدال مزاج ابعاد لذیذ بلاغت و سائره . . . )\n\n۱۱۱ میل بخیر . این میل نیز احساس شریفی است که داراى ان نزد هر شخص\nمحبوب و محترم است . چه این شخص تنها بحرکات فضیلت کارانه خود مفتخر نیست . بل از\nدیدن و شنیدن اقوال و اوضاع نيك و علوی نوع خود نیز متلذذ میشود . فی الحقیقه این میل در\nموجودیتی که انظار صولت کرد . هر طرف را بنور فضیلت و بزرگواری افاضه میخواهد بکند . علاوه بر\nخیرخواهی عطوفت شفقت وعدالت که در ضمیر آن است میخواهد از هر طرف و هر شخص در\nهر زمان و هر مکان از شعشعهء این مهر روحانی درخشان بیأ شد . کیفیات خواص اجزاء و\nلوازم بالجمله هر چیز وسیله و یا سرمایهء خیر و فضیلت گردد . در حقیقت اگر حیات انسانی\nدارای فضیلت و شرافت جبلی نمی بود غیر از سیاهی تباهی ملعنت و قصور چه تماشا واثــــر\nمیداشت .\n\nعشق حقوق ذوق وظیفه نفرت از ندامت وجدانی و انجذاب باستراحت قلبی که ـ\nانسان در حیات حس میکند همه از تظاهرات صفی و مثبت همین میل خیر و فضیلت است .\nبعضی اشخاصند که با وجود بی کمالی مکتسب وعدم تربیه معروف شده اند . چونکه ودایع\nاین طبیعه برای عفت و شرافت برای کرامت و نجابت شخصی و اجتماعی سرمایهء سعادت شده است\nوجدان عمومی بحسن سیرت و وقار حرکت و گفتار بعضی اشخاص شهادت میدهد که این شخص\nعزیز و موقر است . چونکه این میل از صقر روح در چهرهء صاحب خود افاضه نزاهت و صداقت\nکرده است . چنانچه نظیری نیشاپوری در اوائل عمر یازدهم هجری گفته .\nتو کاری خود بغمزهء معشوق واگذار ـ بیطاقتی مکن که نکویان نکو کنند\n\nبالجمله میل فضیلت استعدادی است که بعضا در مقام مرشد و مربی نیابت میکند و همیشه\nشخص اصیلانه و بزرگوارانه اداره مینماید . لیکن در انکشاف وانحطاط این میل عقل و اراده ـ\nتربیه فردی و اجتماعی تاثیر بزرگی دارد . اینست که با وجود روحانیت این میل در بعضی اشخاص انقدر\nکور و منجمد است که گویا ان شخص از انسانیت مجزا گردیده . کثیف ـ شریر ـ خشن ـ و\nحیوان مانده تقریبا از همه عواطف انسانی برکنار شده است .\n\nبر عکس فضیلت مایی که مستعد این کرامت باشد در هنگام صباوت حتی در اوان طفولیت\nاحساساتش از چرك فحش و افکار پاك و خیالاتش نزیه ولطیف بوده اثار دین و اخلاق در هر ـ\nحرکت و رویهء آن مشهود میشود .","chars":2062,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00314.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/314","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/314","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}