{"book":"adl0955","page":222,"text":"- ٢١٩ -\n\nبقیه حاشیه (٣) .\nحوزه تصرف اوردند و بعد از ان بر سنا ار و در فور ویرنو و تمبکتو و ملی که بر ساحل بحر افریقیه واقع بودند متصرف شدند ازان پس از اپنای پاپا الضبگشت تا زنگبار رسیدند و مقدشون ملنده و سونالا و کلو وموزنبیق را لنگرگاه جهازات خود قرار داده و از انجا نیز گذشته قدم در جزیره مدغاسکر نهادند بلکه همت عالی ان جوانمردان بر این اکتفا نه نموده با رومر و اسکندرونیوپا ارتباط تاجرانه پیدا کرد میبود - و کنولا نیز در سنین الا سلام می نگارد که بعضی از مورخان یورپ اقبال این معنی نموده اند که برخی از اهل عرب که در اندلس قیام میداشتند و برای تجارت در- دریا امد رفت میکردند در سنه ١٤٩١هـ ١٠٥٠ ع پیشتر از کولمبس بر دنیای نو اطلاع - حاصل نموده اند مگر غیر از اینکه بلادنگاه انرا دیده باشند فائده دیگر ازان نبرداشته ونه ان مقام را مسکن وما وای خود ساختند .\n(٤) . مصر بیشتر از سائر ممالک در صناعت و حرفت ترقی نموده بود چنانچه یونان نیز از پرتو ان روشنی پذیرفت در سلسله تفریح علوم اگرچه هندوستان بر مصر هم تقدم میدارد مگر چونکه ساکنان این سرزمین نیز چون اهالی چین با دیگر ممالک کمتر تعلق میداشتند بناءً علیه در نشر علوم ان سبقت بمصر راجع گردید و در عهد قدیم علوم وفنون دنیا بدینگونه اشاعت - پذیرفته است که از همه پیشتر اشراقات علمیه در هند یا فارس متجلی شده و مصرو غالیا ازهند - اقتباس نموده ومجموعه علوم هند و فارس و مصر در یونان درامده و از یونان رومیه الکبرا فرا گرفته و از رومیه کبری عرب اخذ فرموده ویورپ برخی از عرب و برخی از رومیه ویونان حاصل نمود ، مگر عرب و یورپ اکثر علوم بلاواسطه از هند وفارس نیز فرا گرفته است .\n(٥) : کار لائل نام مورخی است که در سنه ١٨٨٨ ع در انگلستان وفات یافته تاریخ اهل اسلام را خیلی با انطاف نوشته است .\n(٦) : اورود گبن در سنه ١٨٦٤ ع تاریخ زوال سلطنت رومیه الکبری را نوشته است دران کتاب عهد مبارک حضرت خاتم النبيين عليها لصلواه والسلام و خلفای راشدین را خیلی با تعریض و تمجید یاد کرده است .","chars":1723,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00222.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/222","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/222","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}