{"book":"adl0955","page":212,"text":"بقیه حاشیه ۱)\nسنه ۳۳۰ ع قسطنطنین اعظم در جوانب شرقیه ان مملکت در حدود یونان شهر بزنیتن (برنطائن) را وسعت و معموری افزود قسطنطنیه نام نهاد چون توجه خاطر پادشاه بر این شهر زیاد میبود این معموره نو نیز بنا م روم شهرت گرفت ساکنان این شهر نیز اصنام پرست بودند مگر از توجه وتلقین قسطنطنین بدیانت عیسویه درامند. الپ ارسلان شاه سلجوقی در سنه ٤٦٧ هـ ١٠٧١ ع اکثر مقامات اسیای کوچک را مسخر نمود در حدود شرقیه این شهر حکومت اسلامیه قایم نمود. در اخر کار سلطان محمد خان ثانی در سنه ٨٥٧ هـ ١٤٥٣ ع بعد از محاصره عظیم در حوزه تصرف خود دراورد بدارالخلافه سلطنتی برگردانید چنانچه از ان روز تا قریب این زمان پایه تخت دولت عالیه عثمانی بود و شاهنشاه این سلطنت عظمی را خلیفه الروم و سلطان الروم میگفتند پس درین جزو زمان دو روم زبان زد خلائق اند یکی همان روم قدیم که دارالملک ان ایتالیا (طلی) است و تا هنوز شقه شاهان ان سر زمین پا بند دیانت عیسویه هستند و تصویر حضرت عیسی و مریم را عبادت میکنند و پاپ را مرشد دین خود و خلیفه پطرس حواری میدانند در زمانه قدیم جمیع نصاری پاپ را حاکم دین و دنیا میدانستند و حکم او را چون احکام انجیل واجب العمل تصور میکردند مگر اخر کار لوتر جرما نوی در سنه ١٤٨٣ ع پرده از روی کارش برانداخت و مذهب جداگانه بنام (پرو تسطنت) قایم ساخت از ان باز پاپ را ان دستگاه نمانده است البته فرانسه پرتگال و اندلس و ایطالیا او را يك بزرگ مذهب خود میدانند این روم را رومیه کبری وروما - وروم مغرب مینامند چراکه از قسطنطنیه بجانب مغرب واقع شده است و قسطنطنیه را اسلامبول وروم مشرقی و ترکی میگویند ازین جهت که از ملک ایطالیا به سمت شرقی بنا شده است.","chars":1437,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00212.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/212","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/212","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}