{"book":"adl0955","page":143,"text":"- ١٤٠ -\nمسایل دینی\n(۱۰)\nاب دست نماز باید کرد\nدل مقام نیاز باید کرد\nروز محشر که جان گداز بود\nاولین پرسش از نماز بود\nپس مکن در نمازها تقصیر\nتا دران روز باشدت توقیر\nخود ستائی چو بس نیکو گفت است\nدر معنی نگر که چون سفت است\nغم دین خور که غم غم دین است\nهمه غم ها فروتر ازین است\nغم دنیا مخور که بی هوده است\nهیچ کس در جهان نیاسوده است\nمن بعجز و قصور معترفم\nنی چه نادان و احمق و خرفم\nپیش ازین گفته اند اهل سلف\nعذر من صنف قد التهدق\nليك هر قدر خویش کوشیدن\nبغز بی کاری و خموشیدن\nمن بقدر مجال کوشیدم\nفقه را برد نظم پوشیدم\nنکنی عیب گر تو بتوانی\nکه در و حله به پوشانی\nاسپ تازی اگر چه میتازد\nلاشه خر خویشتن نیندازد\nشرح لغات\n(عجز) ناتوان (قصور) کوتاهی (معترفم) اقرار کننده ام (خرف) بی عقل (اهل سلف) علماء صالحین گذشته گان (من صنف قد التهدن) هر کسیکه تصنیف کرد نشانه تیر ایراد گشت ـ (خموشیدن) خاموش بودن (مجال) طاقت (برد نظم) چادر نظم مراد خود نظم است .\nحاصل ابیات\nبیان عذر تصنیف کتابرا می فرماید که بعاجز بودن و کوتاهی علم خود اقرار میکنم و نادان و احمق نیستم که بکم علمی خود اقرار نکنم و اگر کسی بر کتاب من ایرادی کند عذر و جواب انرا پیش ازین علماء پیشینه رحمهم الله تعالی جل جلاله گفته اند که هر که تصنیف کرد نشانه تیر ایراد گشت با اینکه نظام ایراد شدم تصنیف این کتابرا کردم و چادر نظم را بر مسائل فقه شریف پوشانیده انرا به نظم بیان کردم تا حفظ ان اسان شود زیرا کسیکدر طاقت خود در کار دین کوشیدن از بی کاری و خاموشی بهتر است .\nباز بطریق عذر می گوید که اگر در کتاب مذکور عیبی به بینی خورده و عیب مگیر و اگر بتوانی بخلعت اصلاح انرا بپوش که طاقت بقدر طاقت است انچه وسع بشری من بود صرف کردم اگرچه مانند فقهای معتمد و معتبر رحمهم الله تعالی نمی باشم واگرچه اسپ عربی تیز میدود خر لاغر نیز خود را نمی اندازد و براه میرود پس اگر بدرجه اجتهاد نرسیده باشم بان مسئله های شرعیه را از گفتار فقهاء کرام نقل کرده میتوانیم .","chars":1692,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00143.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/143","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/143","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}