{"book":"adl0953","page":41,"text":"- ٣٤ -\n\nپاداش بکسی ضرر رسانده نمیتواند . مثلاً : مظلومی را جائز نیست\nکه بکسی ظالم بکند؛ بسبب اینکه بروی ظلم شده است . چنانچه زید مال عمرو را\nتلف کرد بمقابله آنکه عمرو مال زید را تلف کرده بود هردو ضامن\nیکدیگر میشوند .\n\nقاعدۀ نزدهم :\n\n« ازالۀ ضرر لازم است . » یعنی ضرر بطور مشروع ازاله کرده میشود.\nلیکن بمثل این ضرر ازاله نمیشود ( بقاعدۀ [ ٢٤ ] به بینید ) . بنا بر این\nقاعده انواع خیارات یعنی اختیار فسخ عقد برای ازاله کردن ضرر در\nشرع موضوع میباشد . كذا شفعه بخاطر ازالۀ ضرر همسایۀ بدخو\nمشروع است .\n\nفرع :\n\nمالیکه با بیع مطلق یعنی بدون گفتن در زمان بیع که این مال عیبی دارد ؛\nبفروش برسد و حال آنکه در این مال عیبی از قدیم موجود بود ؛ خریدار\nدر میان قبول مبیع و فسخ بیع اختیار دارد . اگر مشتری دارای این اختیار\nنبود متضرر میشود . برای ازالۀ ضرر خیار عیب در شرع پذیرفته شده .\nضرر فاحش بهرصورتیکه باشد ازاله کرده میشود . چنانچه مانع بمنفعت اصلیه\nکه در بناء متصور است ؛ مانند سکونت و یا مضر بناء باشد و یا بالاخره","chars":907,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0953/00041.jpg","first_page":1,"last_page":179,"title":"Qavāʻid-i faqhīyah muṭābiq-i prūghram-i ṣinūf-i maslakī-i rushdīyah / shāriḥ-i Kamāl ʻĀṭif, bi-taṣvib-i Vizārat-i Muʻārif قواعد فقهية :قواعد فقهية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0953/41","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0953/canvas/41","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0953/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0953_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}