{"book":"adl0951","page":72,"text":"شعر العجم حصه چهارم\n۶۷\nواحد هم موجود باشد و هم معدوم \" موجود و معدوم علیحده\nعلیحده هر کدامش ممکن است ، این هر دو را ترکیب داده\nموجود و معدوم را یک مفهوم فرضی ساخته محال میگردد ، مگر\nاین ظاهر است ، که هر دو اجزا این مرکب علیحده علیحده\nممکن است -\n\n(۱)\n\nاکثریه در شاعری از ممکنات و اشیای ناموجود کار\nمیگیرند ، مثلاً در موقعیکه تعریف تیز روی اسپ را می نمایند\nاو را بدریا آتش تشبیه میدهند : ؎\nآتشی می دوید آب چکان\n\n(۲)\n\nشراب را با یاقوت سیّال تشبیه می دهند - ابو نواس در\nدر تعریف بلبله بانی شراب می گوید :\nحصباء در علی ارض من الذهب\nخزف ریز های درّ است بر زمین طلائی\nاین همه تخیلات فرضی اند ، ولی خیال آنها از اشیار\nواقعی پیدا میشود، مثلاً آتش دریا دو چیز جداگانه واقعی\nو خارجی است ، این هر دو را جمع نموده یک مفهوم خیالی\n\"دریائی آتش\" پیدا کرده شده اسپ تند خرام بوی تشبیه","chars":765,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00072.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/72","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/72","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}