{"book":"adl0951","page":350,"text":"۳۴۵ شعر العجم حصہ چهارم\n\nمرتبہ عین تقلید آنها بلند از درجہ اجتهاد است زیرا که\nدر عرب هیچیک مثنوی بسیطی تا بامروز بر سبک شاعرانہ\nوجود ندارد و بالعکس در ایران هزار ها مثنوی های درجۀ\nاعلی مشاهده میگردد ۔ اولین موجد ” مثنوی “ نیز معین\nو معلوم شده نمی تواند لکن اگر رودکی را آدم شعر گوی\nتسلیم کرده شود پس می بایست که موجد مثنوی نیز او\nرا بگوئیم زیرا که ما قبل از او ما هیچک نشان و سراغ\nمثنوی را کرده نمی توانیم رودکی بفرمایش نصر بن احمد\nسامانی ترجمۀ کلیله و دمنه را در مثنوی کرد و مشهور است\nکه چهل هزار روپیه انعام باو داده شد ۔ این مثنوی\nامروز وجود ندارد لکن اسدی طوسی در لغت خویش اکثر بہ اشعاً\nآن را بقسم سند نقل نموده است و این لغت فعلاً در\nپیش نظر ما است و ما ازان بہ نقل نمودن چند شعرش\nمی پردازیم تا ناظرین از خواندن اندازۀ مثنوی آن دورۀ\nاولیه را نمایند ؎\nگفت با خرگوش ، خانہ خان من خیز و خاشاکت ازو بیرون فگن\nشو بدان گنج اندر و ختی بجوی زیرا و سنجی است بیرون شو بدوی\nچونک مالیده بدو گستاخ شد کار مالیده بدو در واخ شد\nآفریده مردمان ، مر رنج را پیشہ کرده رنج جان آنرنج را","chars":970,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00350.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/350","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/350","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}