{"book":"adl0951","page":349,"text":"شعر العجم حصہ چہارم ۳۴۴\n\nلازمی است همچنین برائی مثنوی تعداد اشعارش نیز محدود\nنیست و هر قدر وسعت دادن او را که مایل باشند می توانند\nداد ۔ لہذا تخصیص مضامین ہم برای او نشده ۔ رزمیہ ،\nعشقیہ ، تصوف ، فلسفہ واقعہ و ہر مضمونیکہ طبیعتش بخواہد در\nآن ادا کرده می تواند ۔\nمعلوم کردن این امر مشکل است کہ ابتداء مثنوی در\nایران چہ طور بعمل آمدہ است یعنی مثنوی از ایجاد خود ایرانی ہا\nاست و یا کدام نمونہ عربہا را زیر نظر گذاشتہ بسرودن\nآن موافق شده اند ظاهر است که تا بآن زمان ہیچ\nیک چیز مثنوی موجود نبود البتہ رجز را مثنوی گفتہ مے\nتوانیم زیراکہ ہر ہر شعر آن ہم علیحدہ می باشد و دران\nواقعات سلسلے بیان کرده می شود ۔ در ازمنہ بنو امیہ\nرجز گوئی باندازہ ترقی کرده بود کہ رجز ہائے صد صد\nبیت نیز یافتہ می شد ۔ الیوم نیز رجز روبتہ العجاج موجودند\nو در دورہ عباسیہ عبداللہ بن المعتز حالات شکار را در\nرجز نوشتہ بود و آن ہم یک مثنوی مختصری گفتہ می شود\nالغرض کہ یا ایرانی ہا ذاتاً مثنوی را ایجاد نموده اند و یا اینکہ\nنمونہ رجز را در پیش نظر گذاشتہ مثنوی را بر طبق آن\nساختہ اند و بہر تقدیر اگر تقلید رجز را ہم نموده باشند ہمانکہ","chars":1001,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00349.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/349","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/349","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}