{"book":"adl0951","page":257,"text":"شعر العجم حصہ چہارم\n۲۵۲\nعلم و کمال زوال شده این خیالات اشاعره در سرتاسر مملکت سایه افگن شد که برائی خداوند عدل ضروری نیست ۔ و پادشاه سایهٔ خدا و عزت او عزت خدا و توہین او توہین خدا است (استغفر الله) امثال این خیالات از طبایع کاملاً آزادی دلیری راستگوئی بلند ہمتی را دور کرده خاتمه داد ۔ اگرچہ در موضوع خلاقیات بسیار کتابہائے درجہ اعلیٰ تحریر شده اما عناوین مسائل اخلاقی این است احسان، تواضع، حلم، عفو، سخاوت، توبه، وغیره درین کتب اخلاقی عنوانہائی آزادی، و حق گوئی یافته نمی شود ۔ بہ ہزارہا اشعار پند و موعظت موجود است لکن مضامین دلیری و آزاد روی در آنها بسیار شاذ و نادر بنظر میرسد این حالت تا بیک مدتے دوام ورزید ۔ اما در فرضیکہ حملہ تاتاریہا شیرانہ سلطنت اسلامی را ابتر کرد و ازان وقت الی الان ہیچ یک سلطنت عالمگیر مسلمانان سر دوباره قائم شده نتوانست ۔ پس درین شان جبّاریت و استبداد نیز فرقے بعمل آمد ۔ و قدری شعراء از اثرات حکومت آزاد شدند ۔ از دیگر سو تصوف قوتی را کسب کرده از حسن اتفاق بسیار اکابر نامور صوفیہ مثل سعدی، مولنا روم، حسینی، اوحدی، جامی، وغیره شعراء درین حلقہ صوفیہ","chars":983,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00257.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/257","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/257","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}