{"book":"adl0951","page":25,"text":"شعر العجم حصه چهارم\n۲۰\nنزد شاعر (از طفیل قوۀ تخیل) تمام اشیای بی حس چیز های جاندار ساخته میشوند و بگوشهای او از هر طرف صدا ہائے مسرت افزای گونا گون شنیده می شود، زمین و آسمان و ستارہا بلکه تمام ذرات با وی گفت و شنید دارند ،\nتوسط قوۀ تخیل شاعر اکثریه یک دعوی جدیدی را می کند و دلائل خیالی را تقدیم میکند، ممکن است که عالم منطقی او را قبول نکند، لیکن آن اشخاصیکه با مثال این قوۀ تخیل عادی هستند، در تسلیم نمودن آن ابداً تامل نمی ورزند، مثلاً شاعری میگوید\nدوش از برم چو رفتی آگاه نگشتم آری\nعمری و رفتن عمر آواز پا ندارد\nاین دلیل دو مقدمه دارد (۱) اینکه ”معشوق زندگی عاشق است“ (۲) اینکه ”رفتن زندگی آواز پا ندارد“۔ ازین دو مقصد از کدام یک آن انکار کرده میشود ۔\nتخیل محاکات از کدام امور بعمل می آید\nوقتیکه محاکات بذریعہ کلام کرده میشود مقدم تر از ہمہ تناسب شرط است او این ظاهر است که آواز و لہجہ و اظہار ہر یک از درد و غم و رنج و جوش و غیظ و غضب مختلف است","chars":850,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00025.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/25","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/25","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}