{"book":"adl0951","page":247,"text":"شعرالعجم حصہ چہارم\n۲۴۲\n\nاست ـ که خودش مشتعل میشود و چشمه ایست که سراسر\nخود می جوشد ـ و برقی است که ذاتاً شعشعه پاشی میکند\nو با صله و انعام و داد و گرفت و تحسین و آفرین .. ـ\nسروکاری ندارد ـ\nنظر باین ناکامی می بائیست که از شاعری مدحیه کلاً\nدستبردار میشدند ـ ولی دون همتی و سفله طبعی بجائی آن\nیک طریقه بد دیگری را ایجاد کرد ـ که در موقع نرسیدن\nانعام اولاً توسط اشعار یاد آوری و تقاضائی انعام را\nمیکردند ـ و اگر با وجود یاد دهانی هم انعامی باوشان اکرام\nنمیشد ـ به هجو گفتن ممدوح خود می پرداختند ـ چنانچہ\nانوری به ممدوح خویش میگوید ـ ؎\nسه بیت رسم بود شاعران طامع را\nیکی مدیح دوم قطعه تقاضائی\nاگر بداد سیوم شکر ور نه داد هجا\nازان دو بیت بگفتم و گر چه فرمائی\nکمال اسمعیل هجو را آله کامیابی قرار داده میگوید :\nهر آن شاعری کو نه باشد هجا گو\nچو شیریست چنگال و دندان ندارد\nاولاً هجو تا بدرجه شوخی و ظرافت محدود بود ـ مثلاً\n\nشاعری در هیچ\nخداوند تعالیٰ\nروح یک نفـ\nمن کاره ده نـ\nلہذا ای خدا\nیا مرا عزل کن\nلیکن ا\nازدیاد کرد ـ کـ\nو محل تاسف\nوسیله همین\nاصلی شاعری\nمی شود *\nوقتیکه\nنفری دیہا ـ\nمینویسند ـ در\nسله چون ندار\nو ہر درجه دیہـ\nپست فطرتی\nبرائی آنها صـ","chars":1040,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00247.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/247","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/247","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}